Forklift ehliyeti kurs ücreti 250 TL 

Forklift Ehliyet fiyatlarına KDV dahildir.
Forklift belgesi için Gurup toplu kayıtlarda ve peşin ödemelerde %15 iskonto uygulanmaktadır..
Not: Yukardaki ücretler forklift operatölük kursu masrafları olup bu ücretlere ek olarak yapılacak masraflar aşağıdadır..

Forklift İş makinası G sınıfı sürücü olur sağlık raporu 40 TL olup ücreti tarafımızdan karşılanmaktadır…..

Hazırlanacak evraklar (diploma norter tastiği,fotoğraf savcılık vs.) için yapılacak olan masraflar forklift türü işmakinesi operatörlük adayına ait olup yaklaşık 25-30 TL civarındadır.

İlk sınavda sınav ücreti yoktur forklift operatör adayı teorik veya uygulama sınavında kaldığında 50 TL sınav ücreti alınmaktadır…

Forklifti işmakinesi sınavlarında başarılı olanların sınav ertesinde forklift operatörlük belgeleri 1 hafta içinde düzenlenip teslim edilir.Forklift Sertifika ücreti adı altında herhangi bir ücret alınmaz…

Forklift türü İş makinesi operatör belgesini alanlar sertifikasını G sınıfı ehliyet olarak emniyette (varolan her hangi bir sınıf ehliyetleri varsa ) işletmek istemeleri halinde G sınıfı ehliyet harç masrafı 355 TLmaliyeye yatırıp Trafik tescil şube müdürlüğüne müracaat eder başvuru esnasında kurstan alınan evraklar ve harç makbuzu teslim edilir.G sınıfı sürücü belgesi Kart masrafı olarak 60 TL ödenir.

Forklift Operatör belgesi almak isteyen bir işmakinası operatörünün yapacağı masraflar ve ayrıntıları yukarıda açıkladığımız gibidir.

Daha detayı bilgi almak için bizi arayın bilgilendirelim Operatör belgesiz makina kullanmayın mağdur olmayın !!!!!

İŞ MAKİNELERİNİN ÖZELLİKLERİ VE GÜVENLİK ÖNLEMLERİ

A- KALDIRMA, KAZIMA VE YÜKLEME İŞ MAKİNELERİNİN TANITIMI VE GENEL ÖZELLİKLERİ

1- Şasi:

İş makinelerinin şasileri; yekpare ve belden kırmalı olabilir. Şasiler; operatör kabinini, kumandaları, motoru, güç aktarma organlarını ve hidrolik sistemi üzerinde taşır.

Resim - 1: Beko Loder (Kazıcı Yükleyici) Görüntüsü

Operatör kabininde üç adet kumanda ve kontrol konsolu bulunur. Ön konsolda, yürüyüş ve yükleyici kumandaları bulunur. Arka konsol operatör koltuğu Beko Loderler de ters yöne çevrilmek suretiyle Beko kepçeye ve mesnetlere kumanda içindir. Sağ konsolda ise, makinenin genel kontrol düzenleri (gösterge, ikaz ışıkları) bulunur.

2- Gövde:

   2.1. : Şasi: Arka ağırlık, motor, operatör kabini gibi ana elemanları üzerinde bulundurur, karoseriyi taşır.

   2.2. : Operatör Kabini ve Koltuğu: Kabin siperliği operatör koltuğunun üzerinde olup çalışma sırasında forklift üzerine düşebilecek parçaların oluşturduğu tehlikelerden operatörü korur. Operatör koltuğu ayarlandığında aynı zamanda akü ana devre anahtarı görevi de görür.

   2.3. : Karşı Ağırlık (Denge Ağırlığı): Forkliftin kaldıracağı maksimum yüke göre hesaplanmış ve arka tarafa şasi üzerinde yerleştirilmiş veya yekpare gövdeye cıvatalarla bağlı döküm bloklardır.

   2.4. : Asansör Donanımı: Asansör donanımı, kızaklar, kaldırma pistonu, zincir donanımı, çatallar ve aynadan (çatal taşıyıcı) oluşmaktadır. Asansör sistemleri kullanım yerine göre iki kızaklı, üç kızaklı ve hatta dört kızaklı olabilirler. Tek veya iki adet kaldırma pistonludur. Konteynır için ve gemi ambarları gibi yerler için özel üretilen forkliftlerin asansör sistemleri üç pistonlu ve serbest kaldırma donanımlı olabilmektedir.

3- Motor:

Dizel motorları; sıkıştırılarak basınç ve sıcaklığı yükseltilen hava içerisine püskürtülen yakıtın kendiliğinden tutuşma ilkesine göre çalışırlar. Buna göre ısının işe dönüşümü şöyle olmaktadır. Önce temiz hava motor silindirleri içerisine emilir veya doldurulur. Piston tarafından sıkıştırılan havanın basıncı ve dolayısıyla sıcaklığı yükseltilir. Kompresyon oranına bağlı olarak sıkıştırılan havanın basıncı 30 - 40 kg/cm² ve sıcaklığı ise 400 - 600° civarındadır. Böylece, tutuşmayı yanma izler ve 40 - 80 kg/cm² basınç ve 400 - 600 ° sıcaklığında gazlar oluşur. Bu yüksek basınçlı kızgın gazlar piston, biyel(piston kolu) yardımıyla işi krank miline aktarır. Bu olay sırasında, yakıtın yanmasıyla oluşan ısı enerjisinin büyük bir bölümü, krank milinin dönmesini sağlayan mekanik enerjiye dönüştürülür. Krank mili kendisine iletilen devir hareketini alternatörün rotorunu çevirerek elektrik enerjisinin üretilmesini sağlamaktadır. İş kursu sonunda basınç ve sıcaklıkları azalan gazlar atmosfere atılır ve silindirlerin yeni bir çevrim için, temiz hava ile doldurulması tekrarlanır.

Dizel motorlarını daha iyi tanıyabilmek ve birbirleriyle karşılaştırma yapabilmek için, bu motorların ayrım özelliklerine göre sınıflandıralım.

1. Çalışma prensiplerine göre                             2. Silindir tertip şekillerine göre
3. Devir sayılarına göre                                      4. Piston bağlantılarına göre
5. Piston hareketlerine göre                               6. Yakıt püskürtme sistemlerine göre
7. Kullanılan yakıta göre

3.1. Çalışma Prensiplerine Göre:
Dizel motorlarını çalışma prensiplerine göre ikiye ayırabiliriz;
= İki zamanlı dizel motorları                  = Dört zamanlı dizel motorları

3.2. Silindir Tertip Şekillerine Göre:

Dizel motorlarında tertip şekilleri

= Sıra tipi        = V tipi       = Yatık boksör tipi      = Yıldız tipi                = W tipi        = X tipi      = H tipi

olmak üzere 7 çeşit silindir tertibi vardır.

3.3. Devir Sayılarına Göre:
Dizel motorlarını devir sayılarına göre üçe ayrılmaktadır :
= Düşük devirli dizel motorlar    : Genellikle devirleri 600 d/d olan
= Orta devirli dizel motorları      : Devirleri 1200 d/d’ya kadar olan
= Yüksek devirli dizel motorları  : Devirleri 1200 d/d’dan büyük olan

3.4. Piston Hareketlerine Göre:

= Tek taraflı çalışan motorlar     = Çift (İki) taraflı çalışan motorlar     = Karşı (opposit) pistonlu motorlar olarak üç gruba ayrılırlar.

3.5. Yakıt Püskürtme Sistemlerine Göre:
            Dizel motorları yakıt püskürtme sistemlerine göre ikiye ayrılmaktadır.
= Hava ile püskürtme                           = Mekanik püskürtme

3.6. Yakıt Türüne Göre:
= Dizel oil (Motorin)                             = Fuel oil

3.7. Dizel Motorlarının Çalışma İlkeleri:

Dört zamanlı dizel motorlarının çalışma ilkelerinin iyi anlaşılabilmesi için; ölü nokta, kurs, kurs hacmi, ölü hacim, sıkıştırma (kompresyon) oranı, etki kavramlarının neler olduğunun bilinmesi gerekmektedir.

    3.7.1. : Ölü Nokta:  Pistonun silindir içinde çıkabildiği en üst noktaya üst ölü nokta ve inebildiği en alt noktaya ise alt ölü nokta adları verilir.Çoğu zaman üst ölü nokta ÜÖN ve alt ölü nokta ise AÖN kısaltmaları ile belirtilmektedir.

    3.7.2. : Kurs Ve Kurs Hacmi: Alt ve üst ölü noktalar arasındaki mesafeye kurs boyu veya kısaca kurs ismi verilir. Ölü noktalar arasındaki hacme de kurs hacmi adı verilir. Bu hacim genellikle litre (dm) veya cm türlerinden belirtilir. Sadece beygir gücü güç hesaplarında, kurs hacmi birimi olarak metre kullanılmaktadır.

    3.7.3. : Ölü Hacim Ve Ölü Hacim Yüksekliği:  Piston ÜÖN’ da olduğu zaman, piston kafası ile silindir kapağı arasında kalan düşey mesafeye ölü hacim yüksekliği adı verilir. Piston ÜÖN da iken kendisi ile kapak arasındaki hacme de ölü hacim olarak isimlendirilmektedir. Bu hacim sıkıştırma basıncı ve dolayısıyla yanma ile önemli ilişkisi vardır. Bu nedenle kapak contasının değiştirilmesi sırasında çok dikkatli olmak gerekmektedir. 

    3.7.4. : Kompresyon (Sıkıştırma) Oranı: Piston AÖN’ da bulunduğu zaman, silindirin tüm hacminin, piston ÜÖN’ da iken oluşan ölü hacme oranıdır.

    3.7.5. : Zaman: İçten yanmalı dizel motorlarında, bir iş çevriminin oluşturulması için gerekli emme (giriş), sıkıştırma, yanma, genişleme ve egzoz süreçlerinden her birine zaman adı verilir.
    3.7.6. : Supaplar: Dört zamanlı dizel motorlarında havanın silindire girmesini ve egzoz gazlarının silindirden çıkmasını sağlayan ve mekanik olarak açılıp kapatılan hareketli kısımdır.
    3.7.7. : Etki (Tesir): Dizel motorlarının büyük bir çoğunluğunda sadece pistonun üst tarafında güç üretilir. Böylece motorlara tek etkili motorlar denir. Eğer pistonun hem alt ve hem de üst tarafında güç üretilirse, böyle motorlara da çift etkili motorlar adı verilir.

3.8. Dört Zamanlı Dizel Motorların Çalışması

Krank milinin iki tam devirde veya pistonun dört kursunda yada 720° krank açısında bir iş çevrimi oluşturan motorlara dört zamanlı motor adı verilir.

Piston ÜÖN’dan AÖN’ ya doğru inerken, silindir içinde giderek büyüyen bir hacim ve dolayısıyla bir vakum oluşturur. Böylece açılan emme supabından atmosfer basıncındaki hava silindire emilmeye başlanır. Piston AÖN’yı bir süre geçinceye kadar, açık bulunan emme supabından silindire girişi sürer. Havanın silindire emildiği bu süre emme zamanı denir. Emme zamanı sonunda, sıkıştırmanın hemen başlangıcında silindirdeki havanın sıcaklığı 40~60° dolayındadır.

Piston ikinci zamanında, ÜÖN’ ya doğru çıkarken hem emme ve hem de egzoz supapları kapalı olduğundan, silindirde emilmiş bulunan havayı sıkıştırır. Sıkıştırma sonucu havanın 35~ 45 kg/cm ve sıcaklığı ise, sıkıştırma oranına bağlı olarak 550~700 °C’ye kadar yükselir. Bu olay piston ÜÖN’ ya 10~15° yaklaşıncaya kadar sürer. Bu sürece de sıkıştırma zamanı adı verilmektedir.

Sıkıştırma sonuna doğru silindirdeki kızgın havanın içine, 10~15 çapında ve çok küçük kürecikler halinde sıvı yakıt püskürtülmeye başlanır. Silindire püskürtülen yakıt, çok kısa bir zaman aralığından sonra tutuşur ve yanma başlar. Piston ÜÖN’yı yaklaşık olarak 10~15° geçinceye kadar yakıt püskürtüldüğünden, yanma giderek büyüyen hacim içinde gerçekleşir. Yanma sırasında silindir içindeki basınç 35~45 kg/cm ve sıcaklık ise 550~700 °C dolaylarındadır.Yüksek basınç ve sıcaklıktaki bu gazlar, pistonu AÖN’ ya doğru itmekte ve bu arada silindir içindeki hacim, hızlı bir şekilde büyümektedir. Büyüyen hacim nedeniyle, iş yapan gazların basınçları kurs sonuna doğru iyice azalır. Çevrimin üçüncü zamanını oluşturan bu olaya ise genişleme adı verilir.

Genişleme olayının sonuna doğru gazların basıncı 1,5~3 kg/cm düştüğü bir sırada ve piston henüz AÖN’ ya varmamışken egzoz supapları açılır ve basınçlı gazlar, açık bulunan supaptan silindirin dışına kaçmaya başlar. Bu olaya egzoz denir. Serbest egzoz sürerken piston AÖN’ ya varır ve yönü ÜÖN’ ya doğru değişir. Bu andan itibaren piston, serbest egzoz gazlarını silindir dışına süpürmeye başlar. Bu olaya cebri egzoz ve sürece de egzoz zamanı  adı verilmektedir. Egzoz sürecini, yeni çevrimin emme kursu izlemektedir.

Piston egzoz zamanını sürdürerek ÜÖN’ ya yaklaştığında, emme supabı açılır.Bu arada egzoz supabı da henüz kapanmamıştır. Böylece ÜÖN civarında her iki supap bir süre birlikte açık kalmaktadır. Buna supap bindirmesi adı verilir.

Supap çakışmasının yararları şunlardır.

= Egzoz kursunda yüksek hızla atmosfere atılan gazlar, momentumları nedeniyle, açık bulunan emme supabından havanın emilmesini sağlarlar.

= Yanma sırasında silindir içinde en az 550 °C ve en çok 700 °C’lik bir sıcaklık oluşmaktadır.Bu sıcaklıktan motorun zarar görmemesi için, soğutulması gerekmektedir. Bu görevi bir yandan silindirlerin çevresinden kanatçıkların arasından geçen hava, bir yandan da supap çakışması sırasında yanma odasına emilen soğuk hava yerine getirmektedir. Piston Üst Ölü Nokta’yı bir süre geçtikten sonra, egzoz supabı kapanmaktadır. Bundan sonraki olay, yeni çevrimin emme süreci olacaktır.

4- Yakıt Sistemi:

Dizel motorlarda kullanılan motorin şu görevleri yerine getirir.

= Yanma Görevi,                      = Yağlama Görevi,                   = Soğutma Görevi,

Yanma işleminin iyi olabilmesi;

a-) Yakıtın silindire en uygun zamanda girmesi,

b-) Yakıtın çabuk buharlaşıp kolay yanabilmesi için silindire ince zerreler halinde püskürtülmesi,

c-) Yakıtın yanma odasının her tarafına çabuk yayılarak hava ile karışabilmesi (türbülans)

d-) Yakıtın silindire belirli bir rejim ve yük altında her çevrimde eşit miktarda girmesi ve bunun yük ve devirlere göre değiştirilmesi şartlarına bağlıdır.

Motorin içerisindeki kükürt;

a-) Yanma esnasında oksijenle birleşerek kükürt oksit meydana getirir,

b-) Yanma sonucunda meydana gelen su, kükürt oksitle birleşerek sülfürik asit oluşturur,

c-) Sülfürik asit, motorun iç aksamında temas ettiği kısımları aşındırır,

d-) Segmanlarda yapışma ve aşırı yağ tüketimine sebep olur. Kükürt miktarı yakıtın kükürt içeriğine, yanma oranına ve motorun yük faktörüne bağlıdır. Su miktarı ise havadaki nem oranına bağlıdır.

e-) Motorin içerisindeki kükürt miktarı yağ değişim süresini etkiler:

Tablo – 1 : Yağ Değişim Zaman Tablosu

4.1. : Yakıt Sistemi Elemanları:

Motorun yakıt sistemini oluşturan elemanlar şunlardır; depo, şasi filtresi, alçak basınç boru hattı, transfer pompası, dinlendirme kabı veya su ayırıcı, yakıt filtresi, yakıt pompası, yüksek basınç boru hattı (enjektör boruları), enjektörlerdir.

     4.1.1. : Depo: İş makinelerinin yakıt depoları en az 10 saat ve üzerinde çalışacabilecek kapasitedir. Seviyeleri göstergede okunabilir, yakıt ikmali iş bitiminde yapılır. Motorin depoda yeteri kadar dinlendirilir, içindeki su ve tortu alttaki bir musluktan dışarıya boşaltılır. Depo üzerindeki havalandırma düzeninin çalışır durumda bulunması gerekir.

     4.1.2. : Şasi Filtresi: Bazı iş makinelerinde depo ile besleme pompası arasında bulunan bir filtredir.

     4.1.3. : Alçak Basınç Boru Hattı: Transfer pompasının depodan emip yakıt pompasına gönderdiği 0.5 – 1,5 kg/cm² basınçta çalışan borular ile geri dönüş borularıdır.

     4.1.4. : Dinlendirme (Çökme) Kabı, Su Ayıracı: Yakıt sisteminin en büyük düşmanı sudur. Pompa elemanlarını ve enjektörleri bozar, yanma sonucu motor parçalarını hasarlandırır. Yakıta su karışması harici kaçaklardan olabileceği gibi havanın yoğunlaşması sonucu oluşan su buharı da buna sebeptir. Rafineride, dolum depolarında, servis tanklarında, makinelerin depolarında, su alma işlemleri yapılmış olmasına rağmen yakıt sistemine su girme ihtimali vardır. Bu nedenle dizel motorların yakıt pompa girişlerinde yine bu amaçla suyun dibe çökmesini sağlayan şeffaf kaplar ve su ayırıcıları depodan sonra konmuştur. Su ayırıcısı saatte 125 lt/h’lik yakıt içerisindeki suyun % 95’ini ayırabilir (Yakıttaki su oranı % 10 ve daha az olduğunda). Yakıt su ayırıcısına bir valften veya pompadan geçerse verimi düşer. Kaptaki su ½ seviyesine ulaştığında veya her gün tahliye edilmesi gerekir.

    4.1.5.  : Transfer (Besleme) Pompası: Yakıt otomatiği veya el pompası denir. Üç görevi vardır:

1-) Depodan emdiği yakıtı pompaya gönderir.

2-) Motorun sabahları ilk çalıştırılmalarında elle kumanda ile yakıt transfer ederek yakıt pompasının dolayısıyla motorun çalışmasını kolaylaştırır.

3-) Yakıt sistemindeki hava alma işlemini yapmaya yarar.

= Hava Alma İşlemi: Dizel motoru yakıt sistemine, onarım, bakım, yakıt bitmesi ya da sızıntılar nedeniyle bu havanın sistemden alınması gerekir. Çünkü yakıta uygulanan basınç, arada hava bulunduğu sürece iletilemez. Dolayısıyla basınç meydana gelmesi istenilen değerlerde olmayacağından motor çalışmaz. Hava alma işlemi transfer pompasına en yakın yerden başlayarak yapılır. Transfer pompası üzerindeki el pompası yakıt basıncı oluşturuncaya kadar elle çalıştırılır, filtre kapağındaki hava alma vidası gevşetilerek hava kabarcıkları bitinceye kadar gevşek bırakılır ve sonra sıkılır. Sırayla diğer tapalardan aynı şekilde hava alınır. Yukarıda açıklanan hava alma işlemi genel bir sıradır. Ayrıcalık gösteren yakıt sistemlerinde gerekli yerlerden de hava alınır.

     4.1.6. : Yakıt Filtresi: Motorun içine karışmış yabancı maddelerin rafineriden, makinenin yakıt deposuna kadar süren temizleme işlemlerine ek olarak, hassas bir şekilde süzülmeleri gerekir. Filtreler yakıt sisteminin iyi süzülmüş yakıtla uzun zaman aralıksız olarak çalışmasını sağlayan parçalardır. İçlerinde kullanılan elemanların yapılışlarına göre:

= Metal Elemanlı Filtreler,                     = Kağıt Elyaflı Filtreler,             = Keçe Elyaflı Filtreler,

= Tambur Tipi Filtreleri                          = Bez Elyaflı Filtreler,               = Kil Elyaflı Filtreler,

= Pamuk Elyaflı Filtreler                    olarak adlandırılırlar.

     4.1.7. : Yakıt Pompası: Yakıt pompasının görevleri;

= Yakıtın basıncını yükseltir.                             = Yakıtın miktarını ayarlar.       

= Yakıtı istenilen zamanda sırası gelen enjektörlere gönderir.

= Motorun devir ve yük durumuna göre püskürtme zamanını belirler.

Yakıt pompasına bağlı regülatör, yakıt pompası ile birlikte çalışır ve aşağıdaki görevleri yerine getirir:

= Rölanti devrini ayarlar.                                   = Yüksek hızı sınırlar.  

= Motorun yük ve devir durumuna göre yakıt miktarını düzenler.

     4.1.8. : Yüksek Basınç Boru Hattı: Yakıt pompası ile enjektörler arasındaki 80 – 400 kg/cm² basınçta çalışan borulardır.

     4.1.9. : Geri Dönüş Boruları: Yakıt pompası ve enjektörlere gelen motorinin bir kısmı kullanılmadan depoya geri dönüş yapar. Bu şekilde pompa ve enjektörlerin soğumasına da yardımcı olur. Geri dönüş yapan yakıtın oranı % 60 – 70 civarındadır. Sadece % 30 – 40 kadarı motorda yakılır.

     4.1.10. : Enjektörler: Görevi, yakıt pompasının bastığı yakıtı yanma odasına püskürterek ince zerreler haline getirmektir. Silindirdeki hava ile iyi karışabilmesi enjektör meme deliklerinin çapına, boyuna, püskürtme açılarına bağlıdır.

     4.1.11. : Antidon:  Motorinin donma noktasını düşürmek amacıyla hazırlamış bir üründür. Yakıt deposuna eklenerek kullanılır. İyi sonuç alabilmek için yakıt deposuna ağırlıkça % 0.3 ya da hacimce % 0.35 oranında eklenmesi gerekir.

5- Soğutma Sistemi:

Silindir içindeki yanmadan dolayı ısı açığa çıkar. Bu ısının malzemeye zarar vermemesi için uzaklaştırılması gerekir. Isının uzaklaştırılması su veya hava ile olmaktadır. Buna göre soğutma sistemi su soğutmalı ve hava soğutmalı olarak iki çeşittir.

5.1. : Su Soğutmalı Motorlar:

Su soğutmalı otomobil motorlarında Pompalı devridaim sistemi bulunur. Bu soğutma sisteminde soğutma suyu motor tarafından tahrik edilen bir pompa tarafından devridaim edilir. Motor soğuk iken soğutma sıvısı devrini yalnız motor bloğu içinde tamamlar. Belli bir dereceye kadar ısınan motorda termostat radyatöre giden yolu açar.

Soğutma suyu böylece pompadan çıkıp motor bloğu üzerinden radyatöre gider ve tekrar geri gelerek devrini tamamlar.

Soğutma sisteminin başlıca parçaları şunlardır;

= Radyatör                              = Termostat                                        = Vantilatör

= Soğutma Suyu                      = Devridaim Pompası              

5.1.1. : Radyatör:

Radyatörler 0,1 mm kalınlığında bakırdan yapılmaktadır. Isınan suyun soğutulması için bugün su borulu radyatörler kullanılmaktadır. Boyuna ve enine akıntılı radyatörler olmak üzere ikiye ayrılırlar. Birincide su kapları yukarıda ve aşağıda, ikinci ise her iki yandadır. Her iki durumda da su kapları birbirlerine borularla bağlıdırlar. Daha iyi bir soğuma etkisi sağlamak amacıyla boru yüzeylerini genişletmek için enine petekler konmuştur.

5.1.2. : Termostat:

Termostat soğutma suyu sıcaklığının koruyuculuğunu yapar. Sıcaklık takriben 83˚ C’nin altında ise kapalı kalırlar. Bu durumda su yalnız motor bloğu içinde ve eğer açıksa kalorifer sisteminde devir daim yapar. Yüksek sıcaklıklarda, termostat açılır ve radyatöre giden yolu açar.

5.1.3. : Soğutma Suyu:

Motor için kullanılan soğutma suları kesinlikle kireçsiz ve saf olmalıdır. Motorda su eksilmesi veya suyun yenilenmesi gibi bir durumda kullanılacak su temiz olmalıdır.

5.1.4. : Devirdaim Pompası:

Motorun ön tarafında olan bu pompa motorun çalışmasıyla birlikte suyu termostatın açık olduğu durumda radyatörden motor bloğu içine pompalayarak suyun devridaim yapmasını sağlar.

5.1.5. : Vantilatör:

İçten yanmalı motorlu araçlarda aracın durduğu yerde motorun çalışması sırasında alçak ve orta hızlarda radyatörün yeterince havalandırılabilmesi için vantilatör bulunur.

5.2. : Hava İle Soğutmalı Motorlar:

Isınan motor kısımlarını hava ile soğutma, seyir halinde oluşan rüzgarla veya püskürtme hava ile yapılır. Isı vermesi lüzumlu olan yüzeyleri büyütmek için, silindirlerde, silindir kapaklarında ve karterde petekler bulunması zorunludur. Hava soğutmalı motorlar su soğutmalı motorlara göre daha gürültülü çalışırlar.

5.3. : Soğutma Sisteminde Dikkat Edilmesi Gereken Noktalar:

·   Hiçbir zaman sıcak motorlarda radyatör kapağını açmayın.

·   Sıcak motora asla soğuksu koymayın.

·   Termostat elemanları bozulursa elemanları çıkarmayın.

·   Radyatör kanatçıkları pislendiğinde soğutma etkisi düşer. Kirli radyatör motor tarafından su veya basınçlı havayla temizlenmelidir.

·   Fabrika çıkışında soğutma suyu -20˚C’ye dayanacak şekilde don önleyici ve pas önleyici konmalıdır.

·   Yeni soğutma sıvısı konulurken sistem tamamen temizlenmelidir ve kalorifer sisteminin tüm bağlantılarında sızdırmazlık kontrolü yapılmalıdır.

6- Yağlama Sistemi:

Motor çalışmaya başladığı zaman motor içinde hareketli ve hareketsiz parçalar arasında oluşan sürtünme güç kayıplarına, parçalar arasında aşınmalara neden olur. Bu gibi olumsuzlukları ortadan kaldırmak için yağlama sistemine ihtiyaç duyulmuştur.

6.1. : Yağlama Sisteminin Görevleri:

• Sürtünme kayıplarını engellemek,
• Kuru sürtünme nedeniyle oluşabilecek aşınmayı önlemek,
• Karbon atıklarının birikmesine engel olmak,
• Başta pistonlar olmak üzere diğer hareketli parçaların soğumasına yardımcı olmak,
• Yanma sırasında oluşan asitlerin etkisini azaltarak asitlerden kaynaklanan aşınmayı önlemek,
• Motor parçalarının temizlenmesini sağlamalıdır.

6.2. : Yağlarda Aranan Başlıca Özelikler:

• Piston segmanları üzerinde yapışkanımsı artıklar oluşturmamalıdır.
• Yatak aşınmalarının azalmasına yardımcı olmalıdır.
• Motoru temizlemelidir.
• Yağ sarfiyatını azaltacak özelliklere sahip olmalıdır.
• Her türlü filtreyle kullanılabilmelidir.
• Yağın kullanma süresi uzun olmalıdır.
• Soğuk havalarda motorun ilk çalıştırılması sırasında kolaylık sağlamalıdır.

6.3. : Karterin Havalandırılması:

Yağın karterde buharlaşması sonucunda karter içinde bir iç basınç oluşur, gerek bu basıncı önlemek, gerekse bu buharın içindeki zararlı asit yapma özelliği gösteren zararlı buharları dışarı atılması için iki tip karter havalandırma düzeni vardır. Giriş borulu ve kapalı tip havalandırma sistemleri.

6.4. : Yağlama Donanımı Çeşitleri:

= Elle yağlama                                                = Damlama ile yağlama                      

= Fitilli Yağlama                                              = Banyolu yağlama                 

= Çarpmalı yağlama                                         = Basınçlı yağlama     

= Pompalı çarpmalı yağlama                             = Basınçlı çarpmalı yağlama                

= Tam basınçlı yağlama

6.5. : Yağ Pompaları:

Yağ pompaları yapıları itibariyle üç çeşittir:

      = Dişli tip yağ pompası

= İçten dişli tip yağ pompası          

= Dıştan dişli tip yağ pompası

= Rotorlu tip yağ pompası    = Paletli tip yağ pompası     = Pistonlu tip yağ pompası

Şekil – 1 : Dıştan Dişli Tip Yağ Pompası                                     Şekil – 2 : Rotorlu Tip Yağ Pompası

6.6. : Yağ Filtreleri:

Motor yağı kullandıkça motor içindeki aşınmalar sonucunda metal parçacıkları yağa karışırlar. Bu parçacıkların yağdan temizlenmemesi durumunda zımpara etkisi yaparak motor parçaları arasında aşınmaya neden olur. Bunu önlemek için sisteme kağıt elemanlı filtreler konur ve bu filtreler tıkanma veya çok kirlenme durumunda yenisi ile değiştirilirler.

6.7. : Yağ Soğutucuları:

Yağ pompasının bastığı yağın tamamı yağ soğutucusundan geçtikten sonra motorun yağlanacak bölümüne sevk edilir.Emniyet valfi soğuk havalarda yağın kalın olması sonucunda oluşabilecek yüksek basınca karşı soğutucuyu korur.

Şekil – 3 : Yağ Soğutucuları

7- Fren Sistemi:

Hareket halindeki araçları güvenli bir şekilde yavaşlatmak, durdurmak ve duran araçları sabitlemek için yapılan işleme frenleme denir. Fren kuvveti de bu işlem için uygulanan kontrollü bir kuvvettir.

Üç tip fren vardır;

= Mekanik Fren,                     

= Hidrolik Fren,                       

= Havalı Fren

Her üç tip fren sisteminin tekerleklerdeki fren mekanizmalarında ortak parçalar vardır. Bunlar;

= Kampana veya disk, 

= Fren Tablası,

= Fren Pabuçları,        

= Fren Balatalarıdır.

7.1. : Mekanik Fren Sistemi:

Frenlemeyi mekanik olarak basit bir şekilde yapar. Tambur ve kasnaklı park frenler ile römorkların yaylı frenleri buna örnektir.

7.2. : Hidrolik Fren Sistemi:

Fren pedalına basıldığında merkez pompasındaki pistonun hareketi ve önündeki fren hidrolik yağının basıncı ile teker silindirini etkilemesi sonucu fren yapılır.

Resim – 2 :    Hidrolik Fren Sistemi ve Parçaları

  7.2.1. Hidrolik Fren Sistemi Parçaları:

Resim – 3 : Hidrolik Fren Sistemi Çeşitleri ve Parçaları

     7.2.2. : Hidrolik Fren Sisteminin Çalışması:

Hidrolik fren sistemin çalışması 3 bölüme ayrılabilir:

a-       Kumanda Düzeni (Fren pedalından merkez silindire kadar olan pedal kuvvetinin iletme mekanizması),

b-       Mekanik kuvveti hidrolik basınca dönüştüren ve fren teker silindirine kadar ileten hidrolik düzen,

c-       Hidrolik basıncı mekanik kuvvet hal,ne dönüştürerek fren teker mekanizmasında sürtünme kuvvetlerinin dolayısıyla frenlemenin doğmasını sağlayan fren teker mekanizması.

Frenleme esnasında fren pedalına uygulanan kuvvet, pedal mekanizmasının yapısından ötürü momenti artarak fren merkez silindirinin pistonunu daha büyük bir kuvvetle iter. Piston üzerindeki itme kuvveti sistemdeki sıvı aracılığıyla olduğu gibi fren teker silindirine iletir.

Fren teker silindirlerindeki pistonlara uygulanan basınç kesit alanlarına bağlı olarak eşit veya arttırılmış bir kuvvet halinde fren pabuçlarına ya da disk balatalarına iletilir.

Böylece tekerlek silindir pistonları açılarak pabuçların kampanaya, disk balatalarının diske doğru itilmesi ile sürtünme kuvvetinden dolayı makinenin durması sağlanır.

     7.2.3. : Hidrolik Fren Sistemlerinde Fren Pedal Kuvvetlendiricileri:

Bir aracı durdurabilmek için yapılacak fren miktarı üç şeye bağlıdır:

            a- Aracın ağırlığı,           b- Aracın sürati,            c- Durma mesafesi veya zaman

Bu faktörlerdeki değişiklik fren sistemlerinde yardımcı kullanma zorunluluğu getirmiştir.

a-      Hidrolik frenleme için pedal gücüne motor vakumundan yararlanarak ek güç getiren sistem VAKUM YARDIMCILI hidrolik fren sistemi,

b-      Küçük bir hava kompresörünün bastığı basınçlı havdan yararlanılarak pedal gücünü arttıran BASINÇLI HAVA YARDIMCILI fren sistemi,

c-       Makinenin hidrolik sistem veya direksiyon hidrolik sisteminin basıncından yararlanmak suretiyle pedal gücünü arttıran HİDROLİK YARDIMCILI fren sistemidir.

Resim – 4 :  Hidrolik Yardımcılı Fren Sistemi

     7.2.4. Fren Hidrolik Sıvıları:

Fren yağı madeni esaslı olmayıp sentetik  olmayıp sentetik yapılıdır. SAE J1703, FMVSS 116, DOT 3 ve DOT 4 isimli şartnameler bütün dünyada geçerlidir. Çeşitli firmaların şartnameye göre ürettikleri hidrolik fren sıvıları birbirleri ile karışabilirler. Esasen fren güvenliği açısından da böyle olması gerekir.

Fren yağı kullanırken dikkat edilecek hususlar:

1-       Fren hidrolik yağını hiçbir zaman madeni yağ kaplarına koymayın. Çok az bir miktar yağ fren hidrolik yağını bozar.

2-       Fren hidrolik yağı korozif bir maddedir. Aracın boyalı yerlerinden uzak tutun.

3-       Zehirlidir. İş bitiminde daima ellerinizi yıkayın.

     7.2.5. : Hidrolik Fren Sisteminde Hava Alma:

Fren yağının eksilmesi veya bir onarım nedeniyle sökme-takma işleminden sonra sisteme hava girerse frenlemeyi olumsuz etkiler. Bu nedenle sistemdeki havanın tahliyesi gerekir. Kaçaklar giderilip fren yağı seviyesi tamamlandıktan sonra merkez pompasına en yakın teker silindirinden başlamak üzere fren sisteminin havası alınmalıdır.

Hava alma işlemi için 2 kişi gerekir. Tekerlek silindiri üzerinde bulunan hava alma tapası açılmadan önce pedaldan birkaç pompa yapılır ve pedal basılı tutulur. Tapa açılır, hava tamamen çıkıncaya kadar pedal basılı tutulur. Hava kabarcıkları kesilince tapa sıkılmalı, pedal bırakılmalıdır. Her silindirdeki hava alma işlemi sırasıyla merkeze en yakın noktadan yapılmak suretiyle tamamlanınca merkez pompasının üstündeki depoda eksilen fren yağı tamamlanmalıdır. Hava yapmış bir sistemde fren pedalı çok serttir ve frenleme gücü azalır. Eksik fren yağı ile pedal yumuşar, dibe kadar iner, frenleme gücü azalır, birkaç pompa yapmadan fren tutmaz.

     7.2.6. : Hidrolik Fren Sisteminde Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar:

1- Fren yağı seviyesi tam olmalıdır.

2- Sistemde sızıntı, kaçak olmamalıdır.

3- Fren yağı temiz olmalıdır.

4- Fren yağının değiştirilmesi fabrikasınca verilen talimatlara göre olmalıdır.

5- Fren sisteminin periyodik bakımı üretici fabrikasınca verilen talimatlara göre yapılmalıdır.

7.3. : Havalı Fren Sistemi:

Havalı fren sistemlerinde frenleme gücünü oluşturan basınç, bir hava kompresöründe üretilen hava ile mümkündür. Pedala kumanda edilmesiyle basınçlı havanın teker hava körüklerini etkilemesi sonucu ve frenleme yüzeylerinin de arttırılmasıyla daha güçlü bir frenleme sağlanır.

Resim – 5 : Havalı Fren Sistemi Şeması

     7.3.1. : Havalı Fren Sisteminin Parçaları:

1- Kompresör: Frenleme kuvveti için gerekli olan basınçlı havayı üretir. Pistonlu tipte imal edilirler, ana motordan hareket alırlar.

2- Hava Tankı ve Basınç Regülatörü: Sistemde kullanılan basınçlı havayı istenilen basınçta depo eder.

3- Fren Odaları (Körükler) : Her tekerlekte bulunan diyaframlı hava körükleri gönderilen basınçlı hava sayesinde balataların hareket ettirilmesini (frenlemeyi) sağlar.

     7.3.2. : Havalı Fren Sisteminde Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar:

1- Motor çalıştırıldıktan sonra hava tankının veya tanklarının yeterli miktar ve basınçta hava ile dolması için bir süre beklenmelidir. Hava basıncı göstergedeki çalışma basıncına ulaştığında makine hareket ettirilir. Bazı makinelerde hava basıncı yeterli değere ulaşıncaya kadar zil çalar, zil sustuğunda makine hareket ettirilir.

2- Kompresör hava ile birlikte bir miktarda yağ basar. İş bitiminde tankların havası boşaltma valfinden boşaltılarak tankların içindeki su ve yağ tortuları dışarıya atılır.

3- Kompresör tahrik kayışları sağlam ve gergin olmalıdır.

4- Kış mevsiminde çok soğuk havalarda hava içerisindeki su buharının su haline dönüşmesi ve donması ile sistem çalışamaz hale gelir. Bunu önlemek için sistemde bulunan alkol kabı dolu tutulmalıdır.

7.4. : Yardımcı Frenler:

Bazı iş makinelerinde de kullanılan yardımcı frenler servis frenlerinin görevlerini azaltmak için amacıyla kullanılırlar. Lastiklerin, fren balatalarının aşınmalarını asgariye indirmek, yakıt sarfiyatını azaltmak ve servis frenindeki ısınmalardan dolayı frenleme emniyetinin tehlikeye düşmesini önlemek gibi avantajları sağlar.

     7.4.1. : Egzoz Freni:

Egzoz manifoldu çıkışına konulan bir klape sayesinde egzoz yolu kapatılarak motorun tek kademeli bir hava kompresörü gibi çalışması sağlanır. Sürücü egzoz frenini devreye soktuğu anda egzoz hattı ile birlikte yakıt püskürtmesi de durdurulur. Fren tatbiki elle veya ayakla yapılabilir, egzoz klapesi, mekanik veya pnömatik olabilir.

Resim - 6 : Egzoz Fren Şematik Gösterimi

            7.4.1.1. : Egzoz Freninin Çalışması:

a-) Normal bir şekilde çalışan motorda hava silindirlere emilir.

b-) Sıkıştırma her iki valfin kapalı olması sağlanır, ancak sıkıştırma sonunda fren tatbik edilmesi nedeniyle yakıt püskürtmesi olmaz.

c-) İş zamanında yine valfler kapalıdır, motorun dönmesi normaldir. Ancak yanma olayı gerçekleşmediği için güç üretimi olmaz ve krank mili yavaşlamaya başlar.

d-) Motorun egzoz zamanında kaçması önlenen egzoz gazları piston tarafından tekrar sıkıştırılır. Böylece egzoz stroku krank milini yavaşlatan strok durumuna gelir.

e-) Egzoz zamanı sonunda motor emme supabı açılır, bir miktar egzoz gazları emiş hattından dışarı çıkar. Bu anda silindirin içindeki ve dışındaki basınç dengelenir, emme zamanı normal olarak gerçekleşir.

     7.4.2. : Motor Freni:

Motor freni de normal çalışan motorun kompresöre dönüştürmek amacıyla eklenen düzenlerle sağlanır. Motorun sıkıştırma zamanı sonunda Ü.Ö.N.’dan hemen önce ek bir mekanizma tarafından egzoz valfinin açılması ve basıncın egzoz hattına verilerek enerjinin yok edilmesidir. Bunun sonucu olarak egzoz freninde olduğu gibi motor krankının yavaşlama hareketi kavrama ve şanzıman üzerinden tekerleklere iletilir.

     7.4.2.1. : Motor Freninin Çalışması:

Resim - 7 : Motor Freni Şematik Gösterimi

a-) Normal şekilde çalışan motorda hava silindirlere emilir.

b-) Sıkıştırma strokunda egzoz supabı hidrolik bir yedek piston ile açılır. Supabın açılmasıyla sıkıştırılmış hava egzoz borusuna verilir.

c-) İş zamanında yakıt püskürtülmüş olsa dahi silindirdeki basıncın düşüklüğü ve egzoz supabının açık olması nedeniyle pozitif güç üretilemez ve motor krankı yavaşlamaya başlar.

d-) Egzoz zamanında piston yukarı itilir. Bu da motor krankını daha da yavaşlatır ve bu etki kavrama ve şanzıman üzerinden tekerleklere ulaşarak makineyi yavaşlatır.

8- Tork Konvertörü:

Tork konverteri bulunmayan transmisyonda hızlanma sırasında yüksek vites seçildiği zaman çekici kuvvette, çekişte, ani ve önemli bir düşüş meydana gelir. Bu durumu tork konverteri bulunan sistemle karşılaştırınız. Tork konverterli sistemde bütün viteslerde birbiri içine girme, birbirini aşarak çalışma, diğer bir ifade ile beraberce çalışma süresi vardır; hareketlerin geçişinde kesiklikler söz konusu değildir. Bu nedenle vites değişiminin mutlaka tespit edilen belirli hızlarda yapılması zorunlu değildir.

Resim – 8 : Tork Konvertörü Şematik Gösterimi

Bir bakıma motor ile transmisyon arasında uyumu sağlayacak kritik hassas hız sınırını beklemek gerekmez. Halbuki tork konverteri olmayan transmisyonda viteslerin sayısı ne olursa olsun mutlaka geçişlerde bir kesiklik vardır. Ancak sonsuz sayıda vites gerçekleştirildiği zaman bu kesiklik bertaraf edilebilir. Bu nedenle vites değiştirme kritik hızlarının iyi seçilmesi ve vites değiştirme sırasında bu kritik hızlara uyulması zorunludur. Yoksa motorda bir miktar bayılma ya da aracın kendisini toparlamasında gecikme meydana gelir.

Resim – 9 : Tork Konvertörü Çalışma Sistemi

9- Hidrolik Sistemleri:

Resim – 10 :İş Makinelerinin Hidrolik Sistemleri

Hidrolik bir akışkan yardımıyla güç nakli 1653 yılında Fransız bilim adamı Blasie Paskal tarafından gerçekleştirilmiştir. Basit Hidrolik Sistemlerde önce su ve bitkisel yağlar kullanılmış, madeni yağ akışkanlı modern anlamda hidrolik sistemler 20. yüzyılın hemen başında devreye sokulmuştur. Günümüzde ise, sentetik yağ kullanımı gittikçe yaygınlaşmıştır.

Hidrolik Sistemin Avantajları ve Dezavantajları:

·    Esneklik,hapsedilmiş akışkanlar en esnek güç kaynağıdır ve kuvvet aktarımında eşsiz özelliklere sahiptir. Mekanik elemanlar yerine boru ve hortumların kullanılması yer problemlerini ortadan kaldırır.

·   Kuvvet artırımı, çok ufak kuvvetler daha büyüklerini hareket ettirebilir ve kontrol edebilir.

·   Sesiz çalışma, hidrolik yumuşak ve sessiz çalışırlar. Vibrasyon en aza indirilmiştir.

·   Basitlik, hareket eden parça sayısı azdır ve böyle sistemlerde aşınmaya uğrayan noktalar daha azdır ve sistem kendi kendini yağlar.

·   Derli toplu, elemanların dizaynı, diğer karmaşık mekanik sistemlere göre daha basittir.

·   Ekonomik, basit ve derli toplu sistemler ufak güç kayıplarında daha ekonomik olurlar.

·   Emniyetli, tahliye valfleri sistemi aşırı yükten gelen hasarlara karşı korur.

·   Dezavantaj olarak da iyi bakım ihtiyacı göstermesi söylenebilir. Hidrolik parçalar yüksek basınç altında çalışan hassas parçalar olduklarından toza, pisliğe, yağ kirlenmesine karşı korunmaları için iyi bakıma ihtiyaç duyarlar. Böylece temizlik ve uygun yağ kullanımı zorunlu olmaktadır.

9.1. Hidrolik Sistem Yağları:

Hidrolik sistemin en önemli elemanı yağdır. Hidrolik akışkandan beklenen görevler şunlardır:

1- Güç Nakli      2- Yağlama       3- Sızdırmazlık     4- Pas ve korozyona karşı koruma          5- Soğutma

Bu görevleri yerine getiren hidrolik sistem yağlarından;

1- Uygun viskozite,                                                                              2- Yüksek viskozite endeksi,

3- Oksidasyona dayanıklılık,                                                                 4- Aşınmaya dayanım,

5- Pas ve korozyonu önleme,                                                                6- Sudan kolay ayrılma,

7- Köpük oluşumuna karşı koyma özelliklerine sahip olması istenir.

Hidrolik yağ gereğinden kalın seçilirse, sistemde ısınma ve pompada kavitasyon olayına, gereğinden ince seçilmesi ise sistemde sızıntılara, pompa veriminde düşmeye ve köpüklenmeye neden olur.

9.2. Sentetik Hidrolik Sistem Yağları:

Özel kimyasal tepkimelerle polialfa-olefinlerden üretilirler. Hidrolik sistemlerde istenen özelliklerin yanında başlıca faydaları şunlardır:

1- Sıcaklık değişimlerine karşı viskozitelerini korurlar.

2- Soğukta kolay devreye girerler.

3- Oksidasyona karşı son derece dayanıklıdırlar.

4- Madeni yağlarla, sızdırmazlık elemanları ile ve boyalarla uyuşurlar.

5- Madeni yağlara oranla 3-5 kere fazla servis ömürleri vardır.

6- Madeni yağların dayanamayacağı çok yüksek sıcaklıklarda çalışabilirler.

7- Madeni yağlara göre % 3-7 oranında enerji tasarrufu sağlarlar.

9.3 Hidrolik Sistem Elemanları:

     9.3.1. : Yağ Tankı: Hidrolik yağın deposudur. Üzerinde yağ doldurma kapağı ve boşaltma tapası ile seviye sıcaklık göstergesi bulunur. Cam bölmede yağ seviyesi görülebilmektedir. Birçok yağ tanklarının iç kısmı aynı zamanda valfleri de barındırır.

     9.3.2. : Süzgeç: Süzgeçler kaba filtrelerdir. Emme hattında kullanılırlar. Yağ emişine direnç göstermeyecek gözenekte yapılırlar.

     9.3.3. : Hidrolik Pompalar: Pompa, hidrolik sistemin kalbi ve sistemin yağını harekete geçirip iş yapmasını sağlayan parçasıdır. Her pompa akış yaratır, akışkan içeriye alınır ve başka bir yere hareket ettirilir. Günümüzdeki makinelerin çoğunda aşağıdaki üç tip hidrolik pompadan biri kullanılır.

1- Dişli Pompalar          

2- Paletli Pompalar

3- Pistonlu pompalar  [3-a- Eksenel Pistonlu Pompalar               3-b- Radyal Pistonlu Pompalar]

Kirlenmiş yağ hidrolik pompanın en büyük düşmanıdır ve pompaya birçok yönden hasar verir. Yağın içindeki kir, toz gibi katı parçacıklar, pompanın hassas geçirilmiş parçaları üzerinde aşındırıcı olarak etkili olurlar. Bu durum aşırı aşınmaya neden olur ve iç kaçağı arttırır. Bu durumda pompanın verimi düşer.

Pompanın verimi, çalışması kadar önemlidir ve pompa performansının kontrolündeki anahtar noktalardan birisidir. Pompa verimim pompanın işini ne kadar iyi yaptığını gösterir.

     9.3.4. : Hidrolik Silindir ve Piston:

İki tip hidrolik silindir vardır.

1- Tek Etkili Silindirler: Hidrolik akışkan silindirin bir tarafından girebilir. Yer çekimi gibi dış kuvvetler silindirdeki pistonun ilk haline dönmesinde kullanılır.

2- Çift Etkili Silindirler: Hidrolik akışkan silindirin herhangi bir tarafından girebilir ve böylece piston her iki yöne hareket edebilir.

Resim – 11 : Tek ve Çift Etkili Silindirler

Her iki tip silindirde de pistonlar silindir kovanı içinde akışkanın ittiği yöne doğru kayarlar. Yağın sızmasını önleyecek değişik tipte keçeler bu silindirlerde kullanılırlar.

9.34.1. : Hidrolik Silindir Arızaları:

1- Silindir Kaçağı – Dış Kaçak: Bir piston kolu uzadığında üzerindeki yağ filmi toz ve diğer malzemeleri üzerinde toplayabilir. Kol tekrar içeriye girdiğinde, üzerindeki kirleri silindirin içine taşıyarak toz keçelerini bozar. Bu nedenle kol temizleme keçeleri silindirin kafasına yerleştirilmişlerdir. Bunlar kolu tekrar içeri girdiğinde temizlerler. Eğer piston kolu etrafında kaçak görülüyorsa toz keçeleri değiştirilmelidir.

2- Silindir Kaçağı – İç Kaçak:  Piston keçelerinin sızdırması durumunda ise silindir sarsıntılı hareket eder ya da yük altında durur. Piston kaçağı piston segmanlarının ya da keçelerinin yanmasından ya da silindirin içindeki yüzeyin pürüzsüzlüğünün kaybedilmesinden ya da ovalliğinden olabilir.

3- Sarsıntılı Hareket (Durup – Kalkma): Silindir içindeki hava bunun başlıca nedenidir (Özellikle yeni bir piston takıldığında). Bütün hapsedilmiş hava atılmalıdır.

4- Silindir Kayması: Eğer silindir strokunun ortasında durdurulduğunda kayıyor ise iç kaçak testi yapılmalıdır. Diğer nedenler, arıza kontrol valfi, çek valf yada hatalı tahliye valfi olabilir.

5- Piston Kolundaki Paslanma ve Sıyrıklar: Açıktaki piston kollarına sert cisimler ile vurulduğunda hasarlar oluşabilir. Piston kolunun düz yüzeyi bozulduğunda sementasyon tabakası atabilir. Toz keçesi arızalanabilir. Kollardaki bu pürüzler temizlenmelidir. Diğer bir problem de piston kollarının paslanmasıdır. Silindirleri depolarken daima piston kollarını içeriye itik konumda tutun.

9.3.5. : Valfler:

Valfler hidrolik sistemin kontrolleri olarak iş görürler. Bu valfler basıncı, akış yönünü ve hidrolik sistemdeki akışın hacmini kontrol ederler. Üç temel valf tipi vardır:

      9.3.5.1- Basınç Kontrol Valfleri: Bu valfler, hidrolik sistemdeki basıncı sınırlamak, pompa üzerindeki yükü almak ya da bir devreye yağ girişindeki yağ basıncını ayarlamak için kullanılır. Basınç kontrol valflerinin birçok tipleri vardır, bunların bazıları; tahliye valfleri, basınç azaltıcı valfler ve yüksüzleştirme valfleridir. Basınç kontrol valflerinin kullanım amaçları şöyledir:

·    Sistemin içindeki basıncı azaltmak,

·    Basıncı azaltmak,

·    Devreye giren yağ basıncını azaltmak,

·    Pompa üzerindeki yükü azaltmak (Pompayı yüksüz hale getirmek)

      9.3.5.2- Yön Kontrol Valfleri: Bu valfler yağ akışının yönünü kontrol ederler. Yön kontrol valflerinin en çok kullanılanları şunlardır:

9.3.5.2-a- Çek Valfler: Tek yönlü valflerdir. Bu valfin yağı sadece bir yöne doğru akmasına izin vereceği fakat ters yönde bir akıma izin vermeyeceği anlamına gelir.

9.3.5.2-b- Plancer (Spool) Valfleri: Plancerli valf, hareket ünitelerin çalışmasını kontrol etmek için kullanılan tipik yön kontrol valfleridir. Kayar Plancerli valfler çoğunlukla kontrol valfleri olarak adlandırılır. Plancer valf, hareket ünitelerini hareket ettirmek, çalıştırmak ve durdurmak için yağı yönlendirir.

      9.3.5.3- Hacim Kontrol Valfleri: Bu valfler hidrolik sistemdeki yağın akış hızını (debiyi) ayarlar. Bu işi akışı sınırlayarak ya da bölerek yaparlar.

 9.3.5.3-a- Akış Kontrol Valfleri: Akışı ölçerek, hareket ünitesinin hızını kontrol etmek için kullanılırlar.

9.3.5.3-b- Akış Bölücü Valfler: Akış hacmini kontrol eder, fakat aynı zamanda yağ akışını iki yada daha fazla devreye böler, dağıtırlar.

9.3.5.3-c- Oransal Akış Bölücü Valf: Bu valfin amacı tek bir yerden gelen yağın akışını oranlı olarak bölmektir.

     9.3.5.4. : Valflerin Bakımı: Valfler çok hassas yapılmışlardır ve hidrolik sistemdeki yağ hacminin, yönünü ve basıncını kontrol edebilmeleri hassas ayarlı olmaları gerekmektedir. Bu nedenle valfler daima iyi bir durumda muhafaza edilmelidirler.

9.3.6. : Hortumlar ve Borular:

İş makinelerinin hidrolik sistemlerinde 4000 PSI civarında bir basınç vardır. Hortum ve borular bu basınçlara dayanıklı imal edilirler. Kaçınılmaz hortum patlamaları olabilir. Bunu önlemek için hortumların birbirine veya bir başka makine parçasına sürtünmesine izin verilmemelidir ve Grekli önlem alınmalıdır.

9.3.7. : Ataşmanlar:

Hidrolik sistemde piston rotunun hareket ettirdiği parça iş makinesinin özelliğine göre bir ataşmanı veya ekipmanı olmaktadır. Vinçte bom kaldırma, uzatma, pabuç ile sabitleme, yükleyicide kepçe kaldırma, yatırma, direksiyon, forkliftte asansör kaldırma, kaydırma, direksiyon gibi özellikler olarak iş görmeyi sağlamaktadır.

9.3.8. : Hidrolik Akümülatör (Biriktirici):

Hidrolik akümülatörler iş makinelerinin fren, direksiyon ataşman sistemlerinde yedek veya ilave basınç ihtiyacı duyulduğunda bunu o anda ve kısa bir süre için yerine getiren düzenlerdir.

Makine çalışırken aniden motorun stop etmesi veya hidrolik pompanın arızalanması durumunda sistemdeki basınç sıfıra düşer. Makinenin dönüş yapma, fren kullanarak bu durumda yavaşlatma, durdurma veya hidrolik ataşmanına makineyi güvenli hale gelebilecek birkaç hareketi yapabilme işini hidrolik akümülatörler sağlar.

Ayrıca şok darbelerin absorbe edilmesi, hidrolik yağ basıncının aşırı sıcaklıktan düşmesi gibi durumlarda sisteme ilave basınç sağlayabilir.

10- Pnömatik Sistemler ve Parçaları:

Basınçlı havayı elde edip kullanıcılara kadar ulaştıran sistemlere ise pnömatik sistem adı verilir. Hava sıkıştırılabildiği için büyük güç istenen yerlerde kullanılamazken, yüksek çalışma hızları elde edilebilir. Sistem maliyeti açısından pnömatik devreler daha avantajlıdır. Doğrusal, dairesel ve açısal hareketler, karmaşık mekanik tasarım yerine, basit pnömatik donanımlarla gerçekleştirilebilir. Bu nedenle pnömatik devreler ile çözüm arayışları gün geçtikçe artmış, kullanım alanları endüstride gittikçe artan bir yöntem olmuştur. Günümüzde modern fabrika ve tesisler inşa edilirken, elektrik, su, kanalizasyon gibi tesisatların yanı sıra, basınçlı hava tesisatlarının yapımı da kaçınılmazdır.

10.1. : Kullanım Alanları:

Pnömatiğin uygulama alanlarını seçerken, pnömatik sistemlerin avantajları göz önünde bulundurulur. Hızlı fakat küçük kuvvetlerin uygulanması istenen yerlerde kullanılabilen pnömatik sistemler, temizlik ve emniyet istenen tasarımlarda da kullanılır. Pnömatik sistemler genel olarak aşağıdaki alanlarda yaygın olarak kullanılmaktadır:

= Tarım ve hayvancılıkta                       = Otomasyon sistemlerinde              = Robot teknolojisinde

= Elektronik sanayinde                        = Madencilik sanayinde                    =Ağaç işleri endüstrisinde

= Gıda, kimya ve ilaç sanayinde           = Kimya sanayinde                          = Tekstil sanayiinde

= Boya ve vernik işlemlerinde                = Nükleer santrallerin kontrolünde        

= Taşımacılık işlemlerinde                    = Otomatik dolum ünitelerinde

10.2. Diğer Sistemlerle Karşılaştırılması:

Karşılaştırmalar yapabilmek için öncelikle pnömatik sistemlerin avantaj ve dezavantajlarını bilmek gereklidir.

10.2.1.: Pnömatik Sistemlerin Avantajları:

·   Pnömatik sistemlerde gerekli olan hava kolayca ve her yerde sınırsız ölçüde bulunabilir.

·   Havanın sürtünme kayıpları azdır, uzak mesafelere taşınabilir.

·   Basınçlı hava kullanılan ortamlar temizdir. Sistemde meydana gelebilecek sızıntılar çevreyi kirletmez.

·   Pnömatik devre elemanlarının yapıları basit ve ucuzdur.

·   Montaj ve bakımları kolaydır.

·   Basınçlı havanın yanma ve patlama tehlikesi yoktur.

·   Havanın sıcaklığa karşı duyarlılığı azdır. Hız ayarları sıcaklıkla değişmez.

·   Basınçlı hava gerektiğinde kullanılmak üzere depo edilebilir.

·   Yüksek çalışma hızları elde edilebilir. Piston hızı 3 m/sn’ye ulaşabilir.

10.2.2.: Pnömatik Sistemlerin Dezavantajları:

·   Basınçlı havanın devre elemanlarına zarar vermemesi için öncelikle işlenmesi gerekmektedir.

·   Çalışma basıncına bağlı olarak maksimum 4-5 tonluk kuvvetler elde edilebilir.

·   Sistemde işi biten hava dışarı atılırken gürültü yapar.

·   Hava sıkıştırılabilir özellikte olduğundan düzgün bir hız elde etmek zordur.

·   Yüksek çalışma basınçları elde edilemez.

·   Hidrolik ve Pnömatik Sistemlerin Karşılaştırılması

·   Hidrolik yağlar sıkıştırılamaz kabul edilir. Ancak yüksek basınçlarda (350 Bar) çok az sıkışma olabilir. Pnömatikte ise hava sıkıştırılabilir.

·   Pnömatikte sıcaklığın artması, yanma ve patlama tehlikesi oluşturmadığı gibi, sıcaklık değişimleri hızları da etkilemez. Hidrolikte ise, yağın yanıcı olması, yanma tehlikesi oluşturur. Ayrıca sistem sıcaklığının değişmesi hidrolik akışkanı etkiler ve çalışma hızlarını değiştirir.

·   Hidrolik sistemde kullanılan akışkan, çalışma elemanlarının aynı zamanda

·   yağlanmasını sağlar. Pnömatikte ise ayrıca yağlama işlemi yapmak gerekir.

·   Pnömatikte büyük kuvvetlerin elde edilmesi zor ve ekonomik değilken, hidrolikte büyük kuvvetler rahatlıkla elde edilir.

·   Pnömatik elemanların çalışma hızları yüksektir. Hidrolikte ise çalışma hızları daha düşüktür.

11- Elektrik Sistemleri ve Göstergeler:

Diğer motorlu araçlarda olduğu gibi iş makinelerinde de elektrik sistemi üç ana başlıkta incelenebilir.

1- Marş Sistemi             2- Şarj Sistemi              3- Aydınlatma ve Uyarı Sistemi

11.1. : Marş Sistemi:

Marş motoru, elektrik enerjisinin mekanik enerjiye dönüştüren makinedir. Kontak anahtarı veya buton çalıştırıldığında akümülatörden gelen akım marş motoruna ulaşır ve motorun içindeki sabit ve hareketli sargılarda meydana gelen manyetik alan marifetiyle marş motorunu döndürür. Aynı anda motor mili ucundaki bendix kavrama tertibatı marş selenoidi vasıtasıyla ileri itilir. Tertibatın ucundaki dişli volan dişlisini kavrar, marş motorunun da dönmesiyle volan ve krank milini döndürür. Böylece motora ilk hareket verilmiş olur.

11.1.1. : Marş Sisteminin Bakımı:

Marş sisteminde 750 saatte bir küçük ve 2250 saatte bir önerilen genel bakım olmak üzere iki tür bakım şekli vardır.

750 saatte bir yapılması önerilen bakımlar daha çok kontrol amacını taşır ve şu işlemlerin yapılması gerekir:

1- Sistemin elektrik yolunu oluşturan kablo ve bağlantılar korozyon ve gevşeklik bakımından kontrol edilmelidir.

2- Marş motorunun, motora bağlantı cıvatalarında gevşeklik olup olmadığı kontrol edilir.

3- Varsa arka kapağı sökülerek, fırçalar ve kolektörün durumu gözden geçirilir.

4- Dış yağdanlıklar varsa motor yağı ile değiştirilir.

2250 saatte bir uygulanacak genel bakımda ise çoğu kez şu işlemler yapılır:

1- Fırçalar yenileri ile değiştirilir.

2- Kolektör yüzeyleri 0 numara ağaç zımparası ile temizlenir ve düzeltilir. Yüzey çok bozuk ise tornalanır.

3- Ön ve arka kapak üzerindeki burç yatakları değiştirilir.

4- Parçaların gerekli elektrik kontrolleri yapılır.

5- Kavrama düzeni parçaları mekanik yönden gözden geçirilir.

Parçaların temizlenmesinde çoğu kez benzin kullanılır. Ancak yalıtkanların bozulmamasına dikkat edilmelidir.

11.2. : Şarj Sistemi :

Şarj sisteminin görevi; makine üzerindeki tüm elektrikle çalışan alıcıların elektrik gereksinimlerini karşılamak ve makinenin akümülatörünün şarj edilmesini sağlamaktır.

     11.2.1. : Şarj Sisteminin Parçaları:

11.2.1.1. : Şarj Dinamosu, Alternatör: Şarj dinamosu, mekanik enerjiyi elektrik enerjisine dönüştüren doğru akım üretecidir. Genelde eski araçlarda görülebilir. Günümüzde pek kullanılmamaktadır.

Alternatör ise günümüzde en çok kullanılan elektrik üretecidir. Bunlar da mekanik enerjiyi elektrik enerjisine dönüştüren alternatif akım üreteçleridir. Verimleri dinamolara göre çok daha fazladır. Özellikle düşük devirlerdeki yüksek verimliliği daha az parçalı ve bakım gerektirmeyen  bir üreteç olması nedeniyle tercih edilir.

11.2.1.2. : Regülatör (Konjektör) : Dinamo ve alternatörün verdiği akım miktarını kontrol eden şarj sistemi elemanıdır. Araçta oluşan akım isteğine göre her iki üreteçte de ikaz sargılarına etki ederek fazla yada az akım üretmelerini sağlar. Aracın akım gereksinimi azaldığında ikaz alımını azaltır, böylece üretecin daha az akım üretmesini ve sistemin korunmasını sağlar.

11.2.2. : Alternatörlü Şarj Sisteminin Bakımı :

Alternatör arıza yapmadan uzun süre kullanılabilir. Bu nedenle bakım süreleri dinamolara göre daha uzundur. Genellikle fiziki ve elektrikli kontrollerinin yapılması, bu arada fırça ve bilyeli yatakların değiştirilmesi önerilir. Bilyeli yataklar kapalı tip olduklarından dış yağlamaya gerek yoktur.

Sistemde kullanılan standart tip regülatörlerin bakım süreleri ise daha kısadır. Regülatörlerde yapılan bakım işlemleri, kontakların temizlenmesi, hava ve kontak aralıklarının yeniden ayarlanması, çalışma geriliminin ölçülmesidir.

11.3. : Aydınlatma ve Uyarı Sistemi:

İş makinelerinde aydınlatma ve uyarı sistemleri, makinenin yapısı, gördüğü işin özelliği, çalışma koşullarına bağlı olarak değişik özellikler gösterebilir. Bunlar, her türlü aydınlatma, ses ve ışıklı uyarı sistemleri olarak şu şekilde sıralanabilir.

a-) Farlar: Gece ve sisli havada yolu aydınlatmada kullanılır. Makinenin gece çalışmalarında iş ve ataşmanın hareketleri ile geri yürüyüşlerde de aydınlatma hareketleri ile geri yürüyüşlerde de aydınlatma yapılır.

b-) Tepe Lambası: Greyder, vinç, forklift gibi bazı iş makinelerinde operatör mahallinin üst kısmındadır ve çalışma anında kullanılır.

c-) Geri Aydınlatma Lambası: Geriye gidişlerde yolun aydınlatılması için kullanılan, geri vites koluna bağlı anahtarla açılıp kapanabilen bir lambadır veya fardır.

d-) Geri Yürüyüşü İkaz Sesi:  Vites koluna bağlı bir anahtar ile geri yürüme esnasında makine çevresinin sesli olarak ikaz eder.

e-) Park Lambaları: Park yapıldığı zaman ve geceleri kullanım anında araç boyutlarının ve varlığının belirtilmesi işlevini görür.

f-) Sinyal Lambaları: Aracın döneceği yönü önceden belirtme işlevini, yanıp sönerek yerine getirirler.

g-) Fren Lambaları: Frene basıldığı zaman yanarak aracın yavaşlayacağını yada duracağını belirtirler.

h-) Tavan Lambası: İç aydınlatmayı sağlar.

12- Hareket İletim Sistemleri:

Motorun dönme hareketinin tekerleklere güç artışı sağlayarak iletilmesini, makinenin yürümesini sağlayan elemanlara hareket iletim sistemleri denir. Bu sistemdeki parçalar şunlardır: kavrama, tork konverter, şanzıman, şaft, diferansiyel, akslar, teker güç üniteleri, tekerlekler veya paletlerdir.

     12.1. : Kavrama (Debriyaj):

Kavrama, motor ile vites kutusu arasına yerleştirilmiş olup, motorun hareketini istenildiği anda vites kutusuna ileten veya kesen sistemdir. İki tip kavrama sistemi vardır:

1- Mekanik Kavrama,                             2- Tork Konvertör.

            12.1.1. : Mekanik Kavrama: Mekanik kavrama motora bağlı volan ile baskı plakası arasında bulunan debriyaj balatasının sıkıştırılıp serbest bırakılması sonucunda motorun dönme hareketi balata aracılığıyla vites kutusuna iletilir veya kesilir. Kuru ve yağlı tip olmak üzere iki tip mekanik kavrama vardır.

            12.1.1.1. : Mekanik Kavramanın Parçaları:

Sistemi oluşturan parçalar şunlardır:

1- Tahrik Eden Parçalar          : Volan, Baskı Plakası,

2- Tahrik Edilen Parçalar        : Debriyaj Diski,

3- Çalıştırma Elemanları         : Baskı Yayları, Baskı Parmakları,

4- Ayırma Elemanları              : Baskı (Debriyaj) Rulmanı, Baskı Çatalı, Pedal Tertibatı,

Debriyaj pedalında bir miktar boşluk vardır. Zamanla balatanın aşınması ile boşluk değişebilir. Bu nedenle boşluk ayarın zaman zaman yapılması gerekir.

            12.1.2. : Tork Konverter:  Tork konverter kavrama görevini hidrolik olarak yapan aktarma organıdır. Hidrolik şanzımanla birlikte kullanılır. Tork konverterin üç görevi vardır;

a-) Motorun hareketini hidrolik olarak şanzımana aktarır.

b-) Motorun torkunu (döndürme kuvvetini) arttırır.

c-) Tekerlerden gelen karşı yükü üzerine alarak motora iletmez.

     12.2. : Vites Kutusu (Şanzıman):

Bir dişli grubudur. Makinenin ileri ve geri yöne hareketini motor devir ve yük durumuna göre değişik hız oranlarının seçilmesini ve tork artışını sağlar.

Küçük dişliden büyük dişliye hareket iletildiğinde devir düşer, tork (çekiş) artar (Vites küçültme). Büyük dişliden küçük dişliye hareket iletildiğinde ise devir artar, tork (çekiş) azalır (Vites büyütme). Her iki dişlinin arasına üçünçü bir dişli yerleştirildiğinde hareketin yönü değişir (Geri vites). Mekanik ve hidrolik şanzıman olarak iki tiptir.

            12.2.1. : Mekanik Şanzıman:

Resim – 12 : Mekanik Şanzıman Çalışma Sistemi

           12.2.2. : Hidrolik Şanzıman:

Resim – 13 : Hidrolik Şanzımanın Çalışma Sistemi

     12.3. : Kardan Mili (Şaft) ve Üniversal Mafsallar:

Kardan milleri şanzımandan çıkan dönme hareketini diferansiyele aktarır. Arka aks üzerinde bulunan diferansiyel vites kutusundan daha aşağıda ve yoldaki kasisler ve yükleme nedeniyle arka aksın konumu sürekli değişir. Bu nedenle şaftın hareket nakli esnasında aşağıda belirtilen iki görevi yerine getirmesi gerekir.

a-) Hareketi değişen açılar altında nakletmek,    

b-) Şaftın boyuna hareketlerini dengelemek,

Şaftla çelik borudan üretilmişlerdir ve hareket aldıkları mile istavroz mafsallarla bağlanırlar. İstavroz mafsallar dik açılı olarak yerleştirilen bir istavroza bağlanmış olan iki adet çatal parçadan meydana gelmiştir. İstavroz muyluları çatala takılmış olan iğneli rulmanlarla yataklanmıştır.

     12.4. : Diferansiyel, Akslar:

Diferansiyelin başlıca üç görevi vardır:

a-) Şafttan gelen hareketi 90° tekerlere iletmek,

b-) Devri düşürüp torku arttırmak,

c-) Virajlarda iç tekerleğin daha yavaş, dış tekerleğin daha hızlı dönmesini sağlamak.

Diferansiyel aks kovanı üzerine monte edilmiştir. Mahruti dişli, ayna dişli ve ayna dişli ve ayna dişli üzerinde bulunan istavroz ile aks dişlilerinden oluşur.

Hareketin 90° çevrilmesi ayna ve mahruti dişlileri tarafından sağlanır. Hız dönüşüm oranı ise ayna ve mahruti dişlilerin diş sayılarının oranı kadardır. Hız dönüşüm oranı 4/1 – 10/1 arasında değişir.

Virajlarda tekerlere farklı dönüş hızlarının kazandırılması, tekerlere bağlı aks dişlisi ve ayna dişliye bağlı istavroz dişlileri yardımıyla sağlanır.

Resim – 14 : Diferansiyel ve Akslar

     12.5. : Nihai Güç Üniteleri, Cer Kompartımanları:

İş makinelerinin yürüyüşlerinde kendilerinden istenilen yüksek torku ve tırmanmayı sağlayan planet dişli sistemler ile donatılmış güç üniteleri, tekerleklerin bağlandığı son güç aktarma elemanlarıdır.

Paletli makinelerde akslardan gelen hareket, paletlere cer kompartımanlarındaki cer dişli sistemleri tarafından iletilir.  Küçük dişli (pinyon) tarafından döndürüldükten sonra büyük dişli (cer dişlisi) paletli makine için istenen yüksek tork ve tırmanmaya yardımcı olur.

Cer kompartımanları ve nihai güç üniteleri dişli kutuları olmaları nedeniyle yağ seviye kontrollerinin ve yağ değiştirme işlemlerinin üretici firma talimatları doğrultusunda yapılması gerekir.

Resim – 15 : Nihai Güç Üniteleri

     12.6. : Paletler:

Dozer, ekskavatör, yükleyici gibi birçok makinelerin yürüyüş sistemleri paletlidir. Bu sayede iş makinesi engebeli, sert, taşlık ve yumuşak, batak zeminlerde lastik tekerlekli bir makineye göre hem yürüyüş hem de dönüş yönünden daha avantajlıdır. Paletler sayesinde tırmanma arttırılarak makinenin patinaj yapması en aza indirilmiştir.

            12.6.1. :  Palet Gerginlik Ayarı: Palet ayarı işlemi makinenin kullanıldığı işe ve çalışma şartlarına göre yapılmalıdır.

Resim – 16 : Palet Gerginlik Ayarı

1-) Makine düz zeminde kendi boyunun iki katı mesafe yürütülür, fren yapmadan durması sağlanır.

2-) Zincir boşluğu üstte kalacak şekilde ve istikamet tekeri ile üst (palet taşıyıcı) makara arasında sehim yaptırılarak bir mastar ile boşluk ölçülür.

3-) Üretici firmanın tavsiye ettiği değere gelinceye kadar hidrolik gerdirme mekanizmasındaki gerdirme valfi kullanılarak istikamet tekeri ileri geri hareket ettirilir (A mesafesi veya C – B mesafesi gibi).

     12.7. Lastikler:

Lastik; belli bir süre, belli bir ısı ve basınç altında, istenilen şekil ve boyutta pişirilen kauçuk ile kord bezleri ve çelik tellerden meydana gelen bir araç parçasıdır. Görevi:

1- Aracın yükünü taşımak,

2- Aracın hareketini ve durmasını sağlayan sürtünme kuvvetlerini yola iletmek,

3- Aracın yönünü istendiği gibi değiştirmek veya sabit tutmak,

4- Yol sarsıntılarını absorbe etmek,

Fazla şişirilmiş bir lastik sürüşü sertleştirir ve lastik dişlerinin sırtın orta kısmından anormal aşınmasına yol açar. Lastiğin yola oturması zayıfladığından frenleme esnasında direksiyon hakimiyeti azalır. Daha fazla kesik darbe oluşur. Lastiğin normalin altında bir basınçla şişirilmesi sırtın her iki yanından anormal aşınmasına neden olur. Direksiyon ağırlaşır. Yakıt sarfiyatı artar, karkas yorulması ve arızası başlar.

Resim – 17 : Lastiklerin Hava Basınçları

            12.7.1. : Lastik Kullanımı Hakkında Tavsiyeler:

1- Lastik soğukken imalatçı firmanın belirlediği kadar şişirilmelidir.

2- Sıcak havalarda lastikte zamanla artan basıncı azaltmak için havası kesinlikle azaltılmamalıdır. Basınç artışı göz önüne alınarak imal edilmişlerdir.

3- Makine kapasitesinden fazla yük yüklenmemeli, sürüş kurallarına uyulmalıdır.

4- Dar alandaki dönüşlerde ve virajlarda kaldırımlara çıkılmamalı, tümseklere çarpılmamalıdır.

5- Sık ve ani fren yapmaktan kaçınılmalıdır.

6- Kalkışlar yavaş yapılmalı, patinaj yapılmamalıdır.

7- Lastik hava basınçları sık sık kontrol edilmelidir.

8- Supap kapaklarının bulunmasına özen gösterilmelidir.

9- İş makinesinin çalışma anında lastikler için uygun çalışma koşulları yaratılmalıdır.

10- Kaplama yapılabilecek lastikler uygun diş derinliği aşılmadan çıkarılmalıdır.

11- Eşli lastiklerde diş derinliği farkı 5 mm’den fazla olmamalıdır.

12- Eşli lastiklerin arasına ve dişlerine sıkışmış cisimler lastiği zedelemeden çıkarılmalıdır.

13- Jant ve lastikler balanslı olmalıdır.

14- Diş şekilleri V tipi lastikler (örneğin; greyder lastikleri) V şeklinin ok ucu tahrikli 4 arka tekerde aşağıya, ön tekerlerde ok ucu yukarıya bakacak şekilde takılmalıdır.

13- Dönüş (Direksiyon) Sistemi:

İş makineleri dönüş sistemleri hidrolik veya hidrolik yardımcılıdır. Makinenin lastik tekerlekli, paletli, hidrostatik yürüyüşlü olmalarına göre dönüş sistemleri de üç grupta incelenebilir.

     13.1. : Belden Kırmalı Makinelerin Yürüyüş ve Dönüş Sistemi:

Yükleyici ve silindir gibi bazı iş makinelerinin hidrolik direksiyon sisteminde silindirin etkilediği eleman komple dingildir. Yani makinenin önü ile arkası birbirlerine mafsallı bir şekilde bağlanmıştır. Aksi pimi veya pernosuna benzer bir düzen makinenin orta kısmında bulunur. Direksiyon simidi sağa veya sola döndürülür, makineye dönüş yaptırılır.

13.1.1. : Dönüş Şekilleri:

a-) Yol Sürüşünde Kullanılan Ön İki Teker Direksiyon:  Tekerlekler her iki yöne döndürülerek çalışma ve yol sürüşlerinde dönüş sağlanır.

b-) Dar Yerlerdeki Çalışmalarda Manevra Yeteneğini Arttıran Dört Teker Direksiyon: Ön ve arka dingile ait tekerlek kovanlarının farklı yönlere döndürülmesi ile yüksek manevra kabiliyeti sağlar

c-) Yengeç Yürüyüşü: Ön ve arka dingile ait tekerlek kovanlarının her birinin döndürülmesi ile elde edilen bir yürüyüş şeklidir. Her teker direksiyon yapacak şekilde bir tarafa döndürülebilir, makine sağa veya sola bir açı altında yürütülebilir. Bu yan yürüyüş şekline yengeç yürüyüşü denir. Bekoloder ve vinç gibi bazı makinelere çalışmalar esnasında dar alanlarda yüksek manevra kabiliyeti sağlar.

Resim – 18 : Dönüş Şekilleri

     13.2. : Paletli Makinelerin Yürüyüş ve Dönüş Sistemi:

Paletli makinede dönüş sistemi, dönüş yapılacak yöne doğru giden yürüme hareketinin kesilmesi işlemidir. Diferansiyelden gelen hareket sağ ve sol cer kompartımanlarına parçalı akslar vasıtasıyla iletilir. Akslar her iki tarafta birer hidrolik kavrama grubu ile birleştirilmiştir. Makinenin düz yürüyüşlerinde gruplardaki diskler yaylar vasıtasıyla kavramış durumdadır. Bir yöne dönüş yapılmak istendiğinde bu yöne ait dönüş levyesinden kumanda edilerek dönüş kavrama diskleri hidrolik basıncı ile birbirlerinden ayrılır ve bu taraftaki hareket durur. Hareketi kesilen cer etrafında makine dönmeye başlar. Daha keskin dönüş yapılmak istendiğinde levye sonuna kadar çekilir, kavrama grubunun cer etrafındaki taşıyıcı tamburu bir balta kasnak tertibatı ile hidrolik olarak frenlenir. Hareketi kesilen tarafın ihtiyari, dönme ve yürüme isteği tamamen yok edilmiş olur, makine o tarafa doğru nokta dönüşü yapar.

            13.2.1. : Hidrostatik Yürüyüşlü Paletli Makinelerde Dönüş:

13.2.1.1. : Düz Yürüyüş: 

Resim – 19 : Paletli Makinelerde Düz Yürüyüş

İleri yürüyüş, iki ayak pedalı ayak başparmakları ile ileri doğru itilir. (5a ve 6a).

Geri yürüyüş, iki ayak pedalı ayak topu ile aşağı doğru itilir (5b ve 6b).

13.2.1.2. : Doğrultu Değiştirme (Dönüş Yaptırma): 

Resim – 20 : Paletli Makinelerde Doğrultu Değiştirme

İleri sola, sağ ayak ileri pedalına basılır. (6a)

İleri sağa, sol ayak ileri pedalına basılır. (5a)

13.2.1.3. : Karşı (Zıt) Dönüş (Nokta Dönüşü): 

Resim – 21 : Paletli Makinelerde Nokta Dönüşü

Sola dönerken, sağ pedal ileri, aynı anda sol pedal topukla aşağı doğru itilir. (6a+5b)

Sağa dönerken, sağ pedal topukla aşağı, aynı anda sol pedal ileri itilir. (5a+6b)

Burada sözü edilen pedallar, sağ ve sol cerleri tahrik eden 2 adet hidrostatik motorlara kumanda etmektedir.

Bazı iş makinelerinde yürüyüş için el ile kumanda edilen levyeler mevcuttur. Makinelerin hızları, pedallara basma veya yürüyüş kumanda levyesine itme ve çekme miktarlarına bağlı olarak azalıp, artar.

El ile kumanda edilen levyeye sahip makinenin dönüşleri de aynı levye ile yapılır. Yürüyüş levyesi sola veya sağa yatırılmak suretiyle makineye nokta dönüşü yaptırılabilir veya levye 45° yatırılarak hareket ettirildiğinde bir tarafı harekete geçirerek dönüş yaptırılabilir.

Resim – 22 : Paletli Makinelerin El ile Kumanda Edilmesi

     13.3. : Lastik Tekerlekli Makinelerin Yürüyüş ve Dönüş Sistemi:

            13.3.1. : Tekerlek ile Direksiyon:  Lastik tekerlekli makinenin dönüş yapabilen aksına veya akslarına ait tekerlek kovanını sağa veya sola döndüren bir hidrolik sistemdir. Şu elemanlardan oluşur:

13.3.1.1. : Depo: Seviye çubuklu, yağ doldurma tapası bulunan bir hidrolik yağ deposudur.

13.3.1.2. : Direksiyon Hidrolik Pompası: Hidrolik deposundan emdiği yağı yeterli çalışma basıncında sisteme basar.

13.3.1.3. : Direksiyon Kontrol Valfi (Orbitrol):  Direksiyon simidi bir yöne döndürüldüğünde pompadan gelen yağın ölçülü olarak ve direksiyon milinin dönüş yönüne, miktarına uygun şekilde silindirlere gönderilmesini sağlar. Aynı zamanda motor stop ettiğinde direksiyonun dönüşüne imkan verir.

13.3.1.4. : Direksiyon Silindiri: Çift tesirli bir hidrolik silindirdir. Silindir pistonunun her iki tarafına basınçlı yağ gönderilerek tekerlekleri hem sağa hem da sola döndürmek mümkündür. Piston rodu kovanı etkileyerek kovanın aks pimi etrafında dönmesini, makinenin dönüş yapmasını sağlar. Hidrolik silindirler iki adet olabilir ve birbirleriyle paralel çalışırlar.

Direksiyon sistemi hidrolik yardımcılı olanlarda hidrolik silindirin arka ucu şasiye sabitlenmiş, önden de çolak rota bağlanmıştır. Bu direksiyon sistemlerinde direksiyon kutusunda sonsuz vida ve sektör dişli tipi bulunmaktadır. Direksiyon mili döndürüldüğünde sonsuz vida sektör dişlisini döndürmektedir. Aynı anda basınçlı yağa da yön verilerek sektör miline bağlı çolak rotun silindirin de etkisiyle daha kolay şekilde dönmesi sağlanır.

B- GÜVENLİK ÖNLEMLERİ

1- Forklift Kullanımında Uyulması Gereken Güvenlik Kuralları:

C- KALDIRMA, KAZIMA VE YÜKLEME İŞ MAKİNELERİ ATAŞMANLARI

1- Kaldırma, Kazıma ve Yükleme İş Makinelerinin Ataşmanları:

İngilizce İsmi                                 Türkçe İsmi                                                 Resmi

2- İŞ MAKİNELERİNDE BAKIM VE ONARIM

A- KALDIRMA, KAZIMA VE YÜKLEME İŞ MAKİNELERİNİN PERİYODİK BAKIMI

1- İş Makinelerinin Periyodik Bakımının Önemi:

İş makinelerine;

1. Uzun ömürlü olmaları

2. Verimli çalışmaları

3. Ekonomik çalışmaları için yapılması gereken işlemlere bakım adı verilir.

Bu gerekçelerin içinde makinenin arıza yapmadan çalışması, onarım ve yedek parça maliyetinin düşürülmesi, öngörülen revizyon sürelerinin sağlanması gibi unsurlar vardır.

Makine üreticileri talimatlarında gün, saat, km cinsinden yapılması gereken bakımlar operatör veya yardımcıları tarafından yerine getirilir. Makine işleticilerinin bakımla ilgili statüleri farklılıklar gösterebilir. Ancak bakım işlemi yardımcılar tarafından yerine getirilse bile operatörün 1. derece sorumlu tutulabilmesi bir standart olmalıdır.

Makinelere nerede, ne zaman, nasıl bakım yapılacağı üretici firmaların bakım talimatlarında belirtildiği şekilde yerine getirilmelidir.

Bakım yapılabilmesinin en önemli şartı kayıt tutmaktır. Bu da makineye ait çalışma sürelerini gösteren çalışma saatlerinin faal durumda olmaları ile mümkündür. Operatör gün sonunda çalışma saatinden okuduğu değeri yazmalıdır.

2- İş Makinelerinin Periyodik Bakımı:

2.1 Bakım Şekilleri:

Operatörler ve yardımcılarının iş makinelerinde yapacakları bakım işlemleri aşağıdaki gibi sınıflandırılabilir.

2.1.1. : Kontrol:

İş makinesi operatörünün makinesiyle işe başlamadan önce ya da iş bitiminde yapmış olduğu kontrolde gözle muayenesi ve şüphelendiği durumlarda elle yapmış olduğu kontrollerdir (makinenin genel durumunun değerlendirilmesi, gevşek cıvataların kontrolü ve sıkılması).

2.1.2. : Tamamlama:

İş makinesi motorunda ve diğer elemanlarında kullanılan yağ, hidrolik ve su kontrolü ve eksikse tamamlanması işlemidir (motor yağı, hidrolik yağı, soğutma suyu, akümülatör sıvısı).

2.1.3. : Değiştirme:

Makinelerde kullanılan bazı parçaların ve yardımcı sıvıların kullanma sürelerinin bitiminde yenisiyle değiştirilmesi işlemidir (motor yağı, filtreler, tekerlek lastiği vb.).

2.1.4. : Ayarlama:

İş makinelerinde çalıştırma talimatı değerlerinin üstünde ya da altında bir durum söz konusu ise belirlenen değere ulaşabilmesi için yapılması gereken işlemlerdir. (Motor ayarları, vantilatör kayışının gerginlik ayarı, basınç ayarları, ekipman ayarları vb.)

2.1.5. : Kuru Yağlama (Şasi Yağlaması):

Makine üreticisi ve işleticisi firmaların bakım talimatlarına göre makine üzerindeki gresörlüklerin, açıkta çalışan dişli, zincir, halat gibi parçaların gresle yağlanması işlemidir.

2.1.6. : Onarım:

Operatörün bilgi ve öğrendikleri çerçevesinde makinesinin çalışmayan aksamlarını çalışır duruma getirmesi işlemidir.

2.2. : Bakım Zamanları:

Genellikle aşağıda belirtilen zamanlarda bakım yapılması tavsiye edilir:

1- Günlük Bakım: 1-10 çalışma saati

2- Periyodik Bakım: 50, 250, 500, 1000, 2000 çalışma saatleri

3- s.o.s bakım (Erken uyarı)

4- Depolama bakım veya kışlık bakım.

2.2.1. : Günlük Bakım:

Operatörün 1-10 saatte (her gün) ya da vardiya değişiminde, makine imalatçısının ve işyerinin talimatları doğrultusunda yaptığı bakımdır.

Genel metotlar ve işlemler 4 faaliyette toplanabilir:

1. Çalıştırma öncesi kontrol ve bakım

2. Isıtma sırasında kontrol

3. Çalışma sırasında kontrol

4. İş bitimi kontrolü ve bakımı

2.2.1.1. : Çalıştırma Öncesi Kontrol ve Bakım:

Operatör kendi emniyet ve makinenin azami ömrü bakımından çalıştırmadan önce makine etrafında dolaşarak şu kontrol ve bakımları yapar.

a-) Hasarlı, gevşek ve aşınmış parçalar: Makinenin dış aksam durumu, yürüyüş takımları ve ataşmanlarda gözle görülebilecek gevşeme, çatlama, kırılma, aşınma gibi durumların olup olmadığının kontrolü, varsa arızaların giderilmesidir.

b-) Sıvı sızıntıları: Hidrolik yağ, yakıt, su sızıntıları ile fren hidrolik sızıntıları, şanzıman ve hidrolik devrede olabilecek sızıntılar kontrolü, varsa önlem alınması.

c-) Sıvı seviyeleri: Motor yağ seviyesi, soğutma suyu seviyesi, akü eriyik seviyesi, fren hidroliği seviyesi kontrolü ve gereğinin yapılmasıdır.

d-) Ön temizleyici ve hava filtresi: Günlük olarak ön temizleyicinin temizlenmesi, tıkanmış hava filtresinin temizlenmesi veya değiştirilmesi.

e-) Lastikler ve Paletler: Hava basınçlarının kontrolü, aşırı aşınma, kesilme ve yanak hasarlarının kontrolü ve eksikliklerin giderilmesi.

f-) Yakıt sistemi: Depo ve sistemdeki su ve tortunun tahliye edilmesi.

g-) Vantilatör kayışı: Gerginliği ve genel durumu kontrolü.

2.2.1.2. : Isıtma Sırasında Kontrol:

1. Motor çalıştırılır. (Park freni uygulanmış, ataşmanlar yere indirilmiş, vites boş konumda)

2. Motorun 3-5 dakika ısınması sağlanır.

3. Motor yağ basınç, sıcaklık, şan göstergelerinin çalışması kontrol edilir.

4. Varsa fren hava basınç göstergesi ve ilave göstergelerin de çalışması kontrol edilir.

5. Makinenin aydınlatma ve uyarı sistemleri kontrol edilir.

6. Boş halde kumanda levyeleri kullanılarak ataşman hareketleri kontrol edilir.

7. Makine yürütülerek yön vitesleri, direksiyon ve frenler tatbik edilerek kontrol edilir.

8. Bu kontroller tamamsa çalışmaya hazırdır.

2.2.1.3. : Çalışma Sırasında Kontrol:

1. Motorda veya makinede anormal sesler olup olmadığı dinlenir.

2. Göstergelerin normal çalışıp çalışmadıkları gözlenir.

3. Makinedeki performans değişiklikleri takip edilir.

2.21.4. : İş Bitimi Kontrolü ve Bakımı:

1. Akaryakıt ikmali yapılır.

2. Toz ve pislikler temizlenir.

3. Makine parka çekilir, ataşmanlar yere indirilir, park freni uygulanır.

4. Motor durdurulmadan önce 3-5 dakika rölantide çalıştırılır.

5. Motor stop edilir, çalışma saati kaydedilir.

6. Varsa fren hava tankları boşaltılır.

2.2.2. : Periyodik Bakım:

Periyodik bakım, kontrol, tamamlama gibi diğer bakım şekillerine ilave olarak “Kuru Yağlama” ve “Ayarlamayı” da kapsamaktadır. Makine üreticisi firmalar bakım zamanlarını; örnek olarak 50, 250, 500, 1000, 2000 gibi çalışma saatleriyle vermişlerdir. Bu periyodik bakım zamanlarında genellikle aşağıdaki işlemler yapılır.

3. s.o.s Bakım (Erken Uyarı) :

İş makinelerinde, tüm makinelerde olduğu gibi hareketli olan her parça normal bir aşınma hızına sahiptir. Şayet aşınma normal limitlerin üzerine çıkarsa makinede büyük hasar oluşacak ve belki de işten kalarak büyük mali yükümlülükler getirecektir.

Makinelerin yağ sistemlerinde, aşınarak oluşmuş ve filtreden geçebilecek kadar küçük mikroskobik metal parçalarının miktarı cihazlarla ölçülerek limit değerlerini aşanlar tespit edilmektedir. Makinenin genel olarak motor, şanzıman, cer, diferansiyel, hidrolik sistem yağları her yağ değişiminde analiz edilerek, yağın içinde bulunan aşırı element miktarları değerlendirilmek suretiyle ortaya çıkmaya hazır arıza belirlenebilir ve problemli kısım ağır hasara uğramadan önlemi alınabilir.

Yağ analizi ile erken uyarı bakım sisteminde tek bir yağ numunesi ile durumun kritik olup olmadığını anlamak mümkündür. Fakat analizler sürekli yapıldığında henüz u noktaya gelmeden gerekli tedbirlerin alınması sağlanır. Kontrol periyotları makine üreticisi firmaların yağ değişimi için önerdi zamanlardır.

4. Depolama bakım veya kışlık bakım:

Uzun süre iş verilmeyecek makinelerin stok veya park alanlarında çalışmadan bekletilmeleri gerektiğinde yapılacak bakımdır. Bakım işlemleri şunlardır;

1. Makine yıkanıp, temizlenip.

2. Lastik tekerlekli makine takoza alınır.

3. Akü sökülür, servise alınır.

4. Yakıt deposu boşaltılır.

5. Kuru yağlaması yapılır (Greslenir).

6. Açıkta kalan hidrolik sistem silindir rotları kalın yağ ile yağlanır.

7. Motor belli zamanlarda (15 günde) çalıştırılarak makine Ataşmanları boşta hareket ettirilir. Bu sayede keçe, conta, ring gibi metal olmayan sızdırmazlık elemanlarının uzun süre yağsız kalıp kurumaları ve çatlamaları önlenir.

B- KALDIRMA, KAZIMA VE YÜKLEME İŞ MAKİNELERİNİN ARIZA BELİRTİLERİ, OPERATÖR

    TARAFINDAN GİDERİLEBİLECEK KÜÇÜK ONARIMLAR

1- Marş Sisteminin Arızaları:

Marş Motoru, motoru döndüremiyorsa; bunun sebepleri şunlardır:

·   Akü kabloları gevşek veya paslanmıştır.

·   Akü boşalmış olabilir.

·   Selenoid, kontak anahtarı veya elektrik bağlantıları arızalı olabilir.

·   Marş motoru arızalı olabilir.

·   Motorun iç aksamında sıkışma var.

2- Şarj Sisteminin Arızaları:

a-) Alternatör Şarj Yapmıyor veya Şarj Akımı Düşük ise:

= V kayışı kaydırıyor olabilir.                 = Diyotlar arızalı olabilir.           = Regülatör arızalı olabilir.

= Rotor sargısı kopuk olabilir.               = Kömürler arızalı olabilir.

= Devrede gevşek veya kopuk kablo bağlantısı var.

b-) Alternatör Ses Yapıyorsa:

= V kayış ayarı bozuk veya aşınmış.     = Tahrik kasnağı gevşek.          = Yataklar aşınmış.

= Diyotlarda kısa devre var.

c-) Aşırı Şarj Akımı Oluyor ise:

= Alternatör veya regülatör bağlantıları gevşek olabilir.                            = Regülatör arızalı olabilir.

3- Motor Arızaları:

a-) Marş Bastığı Halde Motor Çalışmıyorsa:

= Yakıt deposu boştur.             = Yakıt sisteminde hava var.                 =Yakıt filtresi tıkalı veya kirlidir.

= Yakıta su karışmıştır.            = Yakıt transfer pompası arızalıdır.        = Isıtma bujisi arızalıdır.

= Enjektörler arızalıdır.             = Kompresyon düşüktür.

b-) Motor Düzgün Çalışmıyor ise:

= Yüksek basınç yakıt borularında hava vardır.               = Yakıtın kalitesi düşüktür.

= Hava filtresi tıkalıdır.                                                 = Motor ısısı çok düşüktür.

= Enjektörler arızalıdır.                                                 = Rölanti devri düşüktür.

c-) Motorda Güç Kaybı Varsa:

= Yakıt borularında hava vardır.                          = Yakıt pompası zaman ayarı bozuktur.

= Yakıt filtresi tıkalı veya kirlidir.                                    = Regülatörün ayarı çok düşüktür.

= Hava filtresi kirlidir.                                                    = Motor segmanları aşınmıştır.

= Yakıtın kalitesi düşüktür.                                           = Supaplar ayarsızdır.

= Enjektör memeleri arızalıdır.

d-) Egzozdan Aşırı Duman Çıkıyorsa:

= Beyaz duman, ateşleme zaman ayarının bozuk olması,

= Mavi duman, motorun yağ yaktığını,                           = Siyah duman, aşırı yakıt sarfiyatını gösterir.

e-) Motor Aşırı Isınıyorsa:

= Soğutma su seviyesi düşüktür.                      = Radyatör kapağı arızalıdır.    

= Vantilatör kayışı gevşek veya kopmuştur.       = Yakıt pompası zamanlama yarı bozuktur.

= Egzoz borusu tıkalıdır.           .                       = Radyatör veya motor yüzeyi kirlidir.

= Motor aşırı yüklüdür                                      = Termostat arızalıdır.

f-) Motor Yağ Basıncı Düşük ise:

= Yağ çok incelmiştir.                                      = Yağ pompası emiş süzgeci kapalıdır.

= Karterdeki yağ seviyesi düşüktür.                   = Yağ basınç ayar valfi arızalıdır.

= Motor aşınmıştır.                                          = Yağ pompası aşınmıştır.

g-) Motorda Titreşim varsa:

= Motor bağlantı kulakları gevşemiş veya aşınmıştır.

= Krank kasnağı veya titreşim damperi gevşek veya aşınmıştır.

= Motorda tekleme vardır.

h-) Motorda Aşıntı Erken Oluyorsa:

= Hava filtresi yırtık veya hava emişinde kaçak vardır.                 = Yağın içine yakıt karışıyordur.

= Yağlama yağı kirlidir.                                                            = Yağın içine su karışıyordur.

I-) Motor Aniden Duruyorsa:

= Yakıt deposu boştur.                                     = Yakıt deposu havalandırması tıkalıdır.

= Yakıt borusu tıkalıdır.                         = Motorda mekanik arıza vardır.

,

4- Hidrolik Şanzımanların Arızaları:

a-) Viteste Olmasına Rağmen Makine Hareket Etmiyorsa:

= Vites kolu bağlantıları ayarsızdır.                   = Motor devri düşüktür.

= Şanzıman yağı basıncı düşüktür.

b-) Şanzımanda Hararet varsa:

= Şanzıman yağ seviyesi düşüktür.                              = Şanzıman yağ soğutucusu tıkalıdır.

= Makine uzun süre bayılma durumunda çalışıyor.         = Kavrama diskleri aşınmıştır.

c-) Tork Konverter Hararet Yapıyorsa:

= Yağ basıncı düşüktür.                                               = Makine yanlış kullanılıyordur.

= Yağ soğutucusu tıkalıdır.                                          = Frenler sıkıdır.

= Soğutma suyu sıcaklığı yüksektir.                             = Tork Konverter arızalıdır.

5- Hidrostatik Sistemin Arızaları:

a-) Makinede Güç Kaybı varsa:

= Motor normal çalışmıyordur.                                      = Park freni bağlantı ayarı bozuktur.

= Hidrostatik sistemde hava vardır.                                = Hidrostatik sistem yağ basıncı düşüktür.

b-) Makine Her İki Yönde Hareketsiz ise:

= Sistem yağ seviyesi düşüktür.                                   = Sistemde arıza vardır.

c-) Makine Sadece Bir Yönde Çalışmıyorsa:

= Kumanda valfi bağlantısı hatalıdır.                              = Sistemde arıza vardır.

6- Fren Sisteminin Arızaları:

a-) Fren Pedalına Normalden Sert Basılıyorsa:

= Fren pabuçları veya pedalı sıkışıktır.                           = Fren boruları tıkalı veya arızalıdır.

= Fren balataları aşınmıştır.                                          = Fren tekerlek silindirleri korozyonludur.

= Fren merkez silindiri korozyonludur

b-) Frenler Tutukluk Yapıyorsa:

= Fren balatalarında gres yada yağ vardır.                     = Frenler ayarsızdır.

= Fren pabuçları arızalıdır.                                            = Fren tekerlek silindirleri yağ kaçırıyor.

= Kampanalarda anormal aşıntı vardır.

c-) Frenler Darbeli Çalışıyorsa:

= Fren sisteminde hava vardır.

d-) Tekerlekler yalpa Yapıyorsa:

= Bijon somunları gevşektir.                                         = Direksiyon rot bağlantıları gevşektir.

= Akson pimi burç ve yatakları aşınmıştır.

e-) Lastikler Anormal ve Erken Aşınıyorsa:

= Lastikler yağ, gres ile temastadır.                              = Frenler dengesi çalışıyordur.

= Lastik hava basınçları uygun değildir.             =  Poyra yatakları aşınmış veya gevşektir.

7- Hidrolik Sistemin Arızaları:

Hidrolik sistemde arızanın başlıca nedenleri; gevşek borular, yağ seviyesinin düşük olması, sistemde hava olması ile yağın ve filtrenin kirli olmasıdır.

Arızalardan bazıları boruları değiştirmek, sıkmak veya havasını almak suretiyle giderilir. Ancak pompa, hidrolik motor ve valflerle ilgili onarım ancak teknik servis tarafından yapılabilir.

a-) Hidrolik Yağ Aşırı Isınıyorsa:

= Yağ seviyesi düşüktür.                                              = Sistemde hava  vardır.

= Varsa yağ soğutucusu tıkalıdır.                                 = Sistemde dahili kaçak vardır.

= Filtre veya emiş borusu tıkalıdır.                                = Makineye aşırı yükleniliyordur.

b-) Sistem Gürültülü Çalışıyorsa:

= Yağ seviyesi düşüktür.                                             = Filtre veya emiş borusu tıkalıdır.

= Sistemde hava vardır.                                               = Pompa aşınmıştır

= Hortum bağlantılarında sızıntı vardır.

c-) Hidrolik Yağ Köpürüyorsa:

= Yağ seviyesi düşüktür.                  = Sistemde hava vardır.              = Yağ viskozitesi uygun değildir.

3- İŞ MAKİNELERİNİN KULLANIMI İLE İLGİLİ ÇEVRE BİLGİSİ

3.1. : İş Makinelerinin ve Hatalı kullanımının Etkisiyle Meydana Getirilen Hava, Toprak, Su ve Gürültü Kirliliği İle Nedenleri:

Karayolu ve iş makinelerinin çalıştığı ortamlar sürekli olarak çevresine toz, gaz, katı ve zehirli atıklar ile gürültü biçiminde zararlı madde ve etkiler yayan bir emisyon kaynağı durumundadır.

Motorlu taşıtlardan kaynaklanan hava kirliliği nedenlerinden bazıları;

1.  Bakımsız araçlardan havaya verilen egzoz gazları,

2.  Uygun ve temiz olmayan yakıt kullanımı,

3.  Gereksiz yere duraklama, uzun süre aracın durduğu yerde çalıştırılması,

4.  Gereksiz araç kullanımı,

5.  Egzoz sisteminin uygun olmaması,

6.  Stabilize yollarda aşırı hız nedeniyle toz kalkması,

7.  Gerektiğinden hızlı kalkış, gereksiz fren yapma.

Motorlu taşıtlardan kaynaklanan toprak kirliliği nedenlerinden bazıları;

1.  Lastiklerin sürtünme ve yıpranması nedeniyle bıraktığı kalıntı,

2.  Motor, şanzıman, hidrolik v.b. yağların gelişigüzel toprağa dökülmesi,

3.  Kazalar sonucunda dökülen yakıt, asit ve madeni yağlar.

Yukarıda belirtilen malzemelerin suya karışmasıyla su kirliliğine neden olunur.

Motorlu taşıtlardan kaynaklanan gürültü kirliliği nedenlerinde bazıları;

1.  Gereksiz korna çalınması,

2.  Gereksiz fren yapılması, patinaj yapılması,

3.  Egzoz susturucusunun uygun olmaması veya görev yapmaması şeklinde bahsedilebilir.

2004 yılına kadar iş makineleri için izin verilen gürültü şiddeti 106 dB’dir.

3.2. : İş Makinesi Kullanımında Yakıt Tasarrufu Sağlamaya Yönelik Uygulamalar:

1.  Uygun kalitede ve temiz yakıt kullanılması,

2.  Yakıt ve hava sisteminin ideal yanmayı sağlayacak performansta olması,

3.  Yağ, yakıt sızıntılarının önlenmesi,

4.  Makine bakımlarının zamanında yapılması,

5.  Egzoz sisteminin istenilen koşullarda olması,

6.  Makinenin tırmanmasını azaltan etkenlerin ortadan kaldırılması (Aşınmış lastik ve palet pabuç tırnakları),

7.  Gereksiz yere ve uzun süre makinenin durduğu yerde çalıştırılması,

8.  Motor ve güç aktarma elemanlarının zamanında revize edilmeleri,

9.  Lüzumsuz frenlemeden kaçınılması, ayarsız frenler,

10.   Motor ayarlarının ve özellikle yakıt sisteminin iyi durumda olması,

11.   İş makinesinin boş deplasmanlarının nakil aracına bindirilerek yapılması,

12.   Makinelerin meslek standardında tarif edilen operatör tarafından ve kurallarına uygun kullanılması,

13.   İşe uygun kapasitede makine kullanılması,

14.   Hava filtresinin tıkalı olması,

15.   Lastik hava basınçlarının uygun değerlerde olması,

16.   Soğutma sisteminin yeterli soğutmayı sağlayacak performansta olması.

Bu hususlar, aynı zamanda enerji tasarrufu ile çevre ilişkisini de ortaya koymaktadır. Tasarruf edilen enerji aynı zamanda çevrenin daha az kirletilmesi anlamını da taşımaktadır.

                  D Sınıfı Ehliyet
     2918 sayılı Trafik Kanununa göre D sınıfı ehliyet alabilmek için en az 22 yaşını bitirip 23′den gün almak gerekmektedir.
    Şu andaki yönetmeliğe göre en az Ortaokul veya İlköğretim diploması sahibi olmak gerekli.(2011 yılına kadar ilkokul mezunları ehliyet alabilmektedir.)
    D sürücü belgesi ile Traktör,Otomobil,Minibüs,Kamyonet,Kamyon.Tır (Çekici) kullanılabilmektedir.(D Sınıfı ile Otobüs Kullanılmaz)
    Direk D Ehliyet alacak sürücü adayları Trafik,Motor,İlkyardım ve direksiyon sınavlarına tabi tutulur.
    B ehliyeti olup fark sınavına girecek adaylar Motor ve Direksiyon sınavlarına tabi tutulur.
    C ve E ehliyeti olup fark sınavına girecek adaylar sadece Direksiyon sınavına tabi tutulur.
 2918 sayılı Trafik Kanunundan Alıntı…..

Madde 85
E Sınıfı Sürücü Belgesi sahipleri D Sınıfı Sürücü Belgesi ile sürülen çekici türündeki araçları kullanabilmeleri için sürücü kurslarında römorkluveya yarı römorklu araçlarla uygulamalı sınava tabi tutulurlar. Bu durum sürücü belgesine de işlenir. Ancak, E sınıfı sürücü belgesini 28.04.1997 tarihinden önce alanlar,D sınıfı sürücü belgesi ile sürülen çekici türündeki araçları kullanabilmeleri için ayrıca uygulamalı sınava tabi tutulmazlar. Bu durumda olanlar D sınıfı sürücü belgesi ile sürülen çekici türündeki araçları E sınıfı sürücü belgesi ile kullanabilirler.

Römork Takarak Araç Kullanma :

Madde 86
B, C ve E Sınıfı Sürücü Belgesi sahipleri, araçlarına ençok yüklü ağırlığı 750 kg.’a kadar olan (750 kg. dahil) hafif römorklardan birini takıp kullanabilirler. 750 kg.’ın üstündeki römorkları araçlarına takıp kullanabilmeleri için uygulamalı sınavlardan geçirilmiş olmaları ve belgelerine işlenmiş bulunması mecburidir. Uygulamalı sınavlar römork takılmış araçla yapılır.

Dizel forkliftin kısımları

1.Çatal
2.Çatal kilitleme vidası
3.Çatal ayar mandalları
4.Ayna 5.Direksiyon
6.Kaldırma zinciri
7.İç sütun
8.Dış sütun
9.Far
10.Rops(Korumalı kabin)
11.Dikiz aynası
12.Ön aydınlatma
13.Operatör koltuğu
14.Kaput
15.Dönüş tekeri
16.Basamak
17.Tahrik tekeri
18.Arka aydınlatma
19.Hava girişi
20.Denge ağırlığı
21.Basamak
22.Çamurluk
23.Yatırma (tilt) silindiri
24.Kaldırma (lift)silindiri

       b) Benzinli forkliftler: Benzin motorları ile tahrik edilen forkliftlerdir. Ekonomik
olmamaları sebebiyle son zamanlarda kullanılma oranları azalmıştır.
      c) LPG’ li forkliftler: Benzin motorlarının yakıt sistemlerindeki bazı değişikliklerle
sıvılaştırılmış petrol gazı (LPG) kullanan motorlarla tahrik edilir. Kapasiteleri dizel
forkliftlere nazaran düşüktür. Egzoz gaz emisyonları benzin ve dizel forkliftlere nazaran çok
azdır. Yakıt tankının doldurulması ve değiştirilmesi pratik olmadığından ağır iş koşullarında
çalıştırılmaları uygun değildir. Buna karşılık çevreyi az kirletmesi ve ekonomik olması
nedeniyle uygulama alanı oldukça fazladır. Şekil 1.3 te LPG ‘li forklift ve kısımları
verilmiştir.

LPG’ li forkliftin kısımları

1. Asansör tertibatı
2. Akü
3.Operatör kabini
4. Kumanda kolları
5. Soğutma suyu haznesi
6.Soğutucu
7. LPG tankı
8. Radyatör
9.Çeki kancası
10. Hidrolik tankı
11.Dönüş
dingili
12.Motor
13. Jeneratör
14. Tahrik dingili
15. Tilt silindiri
16.Çatal
17.Yürüyüş
motoru
18. Fren yağı deposu
19. Kaldırma(lift) silindiri

Forklift kullanım Öncesi

1.      Operatörlük Belgesi olmayan personelin forklift kullanması yasaklanmalıdır.
2.      Önceki vardiyadaki operatörden forklift’in son durumu hakkında bilgi alinmalıdır.
3.      Vardiya başlangıcında;
>   Yük kaldırma sistemi,
>   Yağ seviyesi,
>    El freni,
>    Radyatör su seviyesi ve soğutma tertibatı,
>    Frenler ve hidrolik yağ seviyesi,
>    Diferansiyel yağ seviyesini,
>    Kontak anahtarı, ışıklar, ampermetre göstergesi, aydınlatma ile ikaz devresi,
>   Görüş aynasının durumu, lastiklerin hava basınçları,
>    Kornanın ve geri vites sinyalinin çalıp çalmadığı,
>    Direksiyon donanımın çalışıp çalışmadığı,
>   Akü elektrolit seviyesi, kontrol edilmelidir.
4.   Yakıt alırken sigara içilmemeli, alevle yaklaşılmamalıdır.
5.   Motor karter yağ seviyesi kontrol edilmelidir
6.   Çalıştırma öncesi çevre kontrol edilmelidir.

Yük almada ve istifleme
1.   Yük alınacak noktaya tilt dik vaziyette iken yanaşılmalı, bıçakların pozisyonu almacak parçaya göre ayarlanmalıdır.
2.   Forklift durdurulmah, bıçaklar yükün altına yavaşça sokulmalıdır.
3.   Tilt dik vaziyette iken asansör yukarı kaldirilmah, tilt geri ahnip malzeme dengelenmelidir.
4.   Forklift yavaşça geri ahnmah, yükün gideceği noktaya hareket edilmelidir.
5.   Yükü yerine bırakırken malzemenin konulacağı yere yavaşça yaklaşılmalıdır.
6.   Araç dururken yük asansörle malzemenin konulacağı yüksekliğe kaldırılmalıdır.
7.   Tilt geride ve yük kaldırılmış durumda forklift ileri alınmalı, indirilecek yere yaklaşılmalı, asansör dik duruma getirildikten sonra bıçaklar yavaş yavaş indirilmelidir.
8.   Malzeme yavaşça düzgün olarak yerine oturtulmalı, bıçaklar boşa çıkartılarak forklift geri çekilmelidir.
9.   Taşına yükün ağırlığı en fazla forkliftin kapasitesi kadar olmalıdır.
10. Çatallara alınan yükün dengede olduğundan emin olunmalıdır.
H.Çatal mesafesi mümkün olduğu kadar açık ayarlanmalıdır.

Yük taşırken
1.      Taşınan yük dengeli olmalı ve aşırı yük kontrol edilmelidir.
2.      Çatal arka yüksekliğini geçen yükler taşınmamalıdır. Zorunluysa bom arkaya yatırılmalı, ani duruşlaryapılmamalıdır.
3.      Yük yerden 10-15 cm yukarıda taşınmalıdır. Yük görüşü engelliyorsa, araç geri viteste kullanılmalıdır. Böylelikle;
>   Ani duruşlarda yükün kontrolü kaybedilmez,
>    Frenleme kolaylığı ve direksiyon hakimiyeti sağlanır,
>   Görüş daha iyi olur.
4.      Gidiş ve manevra esnasında çatallar aşağı yukarı hareket ettirilmemelidir.
5.      Atölye içinde 10 km, dışarıda ise 20 km hız sınırı aşılmamalıdır.
6.      Forklift operatörleri yanlarına kesinlikle yolcu almamalıdır.
7.      Yük ağırsa forkliftin arkasının havaya kalkmaması için ilave ağırlık konulmamalı, insan bindirerek denge sağlanmamalıdır.
8.      Uzun ve geniş yükler taşınırken tehlikeli virajlarda yayalarla karşılaşıldığında yavaşlanmalı, çarpmamaya dikkat edilmelidir.
9.      Yerdeki kasis ve çukurlara, gelişi güzel bırakılmış malzeme ve hava hortumlarına dikkat edilmelidir.
10.    Giriş çıkış kapılarından ve köşelerden geçerken yavaşlanmalı, ani bir araç veya şahsın çıkabileceğini unutulmamalıdır. Geçişin müsait olduğuna emin olunduktan sonra, gerektiğinde korna çalarak ikaz edilmelidir.
11.    Şoför kabininden dışarıya kol ve bacak sarkıtılmamalıdır.
12.    İnişlerde forklift çok yavaş kullanılmalı rampa bitiminde palet bıçaklarının yere çapmamasına dikkat edilmelidir. Eğim %5 den fazla ise geri geri gidilmelidir.
13.    Meyilli inişlerde yükün dengeli olmalı, gerekirse yük bağlatılmalıdır.
14.    İnişlerde aşırı yük yüklenmemeli, ani frenleme yapılmamalıdır.
15.    Tehlikeli görülen hallerde çevreden yardım istenmelidir.
16.    Yükleme ve boşaltma esnasında forklift çevresine yabancıların girmesine müsaade edilmemelidir.
17.    Kamyon ve tır yüklenmesinde bir başka kişiden işaretle destek alınmalıdır
18.    Meyilli bir yolda yük taşırken araç inişte geri, çıkışta ileri viteste kullanılmalıdır.
19.    Yükü kaldırıp indirirken bom daima dik veya geriye (Arkaya) yatık durumda tutulmalıdır.
20.    Geniş yükleri taşırken daha dikkatli olunmalıdır.
21. Aracı kullanırken gösteri yapılmamalıdır.
22. Araçla palet duvar gibi bir engel arasında
çalışan biri varsa o kişi oradan uzaklaşmalıdır.
23. Çatallar araç yüksüzken yere değmeyecek ve
sürtünmeyecek kadar aşağıda olmalıdır.
24. Çatallar yukarıda iken hiçbir zaman altından
birinin geçmesine veya altında çalışmasına izin verilmemelidir.
25. Yük görüşü kapatıyor ise araç geri vitesle
kullanılmalıdır.
26. Forkliftin yakıt sisteminde herhangi bir kaçak
varsa forklift kesinlikle kullanılmamalıdır.
27. Forklift bozuk yollarda, gevşek, yağlı ve ıslak
zeminde kullanılmamalıdır. Kaygan ve ıslak zeminde mutlaka yavaşlanmalıdır.
28. Hatalı istiflenmiş yükleri düzeltmek ve
yerleştirmek için araç buldozer gibi kullanılmamalıdır.
29. Eğimli yerlerde sağa veya sola
döndürülmemeli, daima ileri veya geri kullanılmalıdır.
30. Araç yağlı veya ıslak ellerle kullanılmamalıdır.
31. Asansöre yük yerleştirirken;
> Önce asansörün seviyeye gelerek durması
beklenmeli,
>Asansörün içine girip dengeli bir şekilde yük bırakılmalı,
>Araç asansörle taşınacaksa vites boşa alınmalı, motor kapatılmalı, el frenini çekilmelidir.
32. Forkliftin geçtiği yollardaki kablo taşıyıcıları,
kapı yükseklikleri gibi üst engellere bomun çarpmaması için dikkatli olunmalıdır.
33. Zeminin yüklü veya yüksüz aracı
taşıyacağından emin olunmalıdır.
34. Eğer forkliftle bir kişi yukarı kaldırılacaksa,
platform kullanılmalı ve belirtilen önlemler alınmalıdır:
>Platform çatallara sıkıca tutturulmalıdır,
> Forlift operatörü araçta olmalı platformdaki
çalışanla doğrudan haberleşmelidir.
>Platformun;
>Dört bir yanına uygun korkuluk yapılmış olmalı, korkulukları 90 cm den alçak olmamalı,
> Tabanı tahta veya metalden sağlam bir
şekilde yapılmış olmalı,
> Platform zincir veya benzeri bir sistemle
forkliftin bomuna bağlanmalıdır.
Forklifti park etmek
1.   Kapı ve acil çıkış önlerine değil, yolun dışında uygun bir yere park edilmelidir.
2.   Çatallar yere indirilmeli, bomu geriye yatırılmalıdır. El freni çekildikten sonra kontak kapatılmalı ve anahtar alınmalıdır.
3.   Eğimli bir yerde park yapılıyorsa ön veya arka tekere takoz konulmalıdır.
4.   Anahtar yetkiliye teslim edilmelidir.

1- Aşağıdakilerden hangisi motorun parçalarındandır?

A- Şaft B- Aks C- Krank Mili D- Balata

2- İş makinesi çalışmayıp takviye alacağımız zaman nasıl bağlarız?
A- {+){+){-){-) ye Paralel bağlanır B- Rast gele bağlanır C- Çapraz bağlarız D- Seri bağlanır

3- Aracın kilometre saati hiçbir değer göstermiyorsa sebebi aşağıdakilerden hangisidir? 
A- Yağı azalmıştır B- Yağı fazladır C- Araç yavaş gidiyordur D- Teli kopmuştur.

4-İş makinelerinin hidrolik sisteminde kullanılması gereken yağ çeşidi aşağıdakilerden hangisidir?
A- 10 Numara yağ B- 40 Numara yağ C- 90 Numara yağ D- 180 Numara yağ

5- Araç kullanırken yakıt tasarrufu sağlamak için aşağıdakilerden hangisi yapılır? 

A- Yağ filtresi temizlenir B- Benzin filtresi temizlenir

C- Hava filtresi temizlenir D- Radyatör temizlenir

6- Buji ile ateşlemeli motorlarda aşağıdaki yakıtlardan hangisi kullanılır?

A- İspirto ve gaz yağı B- Benzin ve LPG C- Gaz yağı motorin D- Motorin

7- Motorlar zamanlarına göre nasıl sınıflandırılır?

A- Bir ve üç zamanlı B- Bir ve beş zamanlı

C- İki ve dört zamanlı D- Üç ve beş zamanlı

8- Aşağıdakilerden hangisi ön düzene ait parçadır?
A- Kampana B- Rot başları C- Diferansiyel D- Şaft

9-Aşağıdakilerden hangisi yakıt sisteminin bir parçasıdır?
A- Akü B- Platin C- Yakıt pompası (benzin otomatiği) D- Yağ filtresi

10- Soğutma sisteminde radyatörün görevi aşağıdakilerden hangisidir?
A- Soğutma suyuna depoluk eder   B- Yağlama yağına depoluk eder

C- Benzine depoluk eder        D- Motorine depoluk eder

11- Araçlarda hangi tür fren bulunur?
A- Debriyaj freni B- Ayak ve el freni

C- Vites kutusu freni D- Krank mili freni

12-Araçta alıcıları ve tesisatı kısa devreden doğacak tehlikeye karşı koruyan parça aşağıdakilerden hangisidir?

A- Sigorta B- Konjektör C- Meksefe D- Alternatör

13- İş makinesinde en çok kullanılan soğutma sistemi aşağıdakilerden hangisidir?

A- Yağ soğutmalı B- Hava soğutmalı

C- Su soğutmalı D- Kuru soğutmalı

14- İç lastiği bulunmayan lastiklere ne denir?

A- Çapraz B- Düz C- Dubleks D-Radyal

15- Süspansiyon sisteminin elemanlarından biri aşağıdakilerden hangisidir?
A- Direksiyon B- Yaylar C- Balata D- Mafsallar

16- Donmayı önlemek için radyatöre ne ilave edilir?

A- Asit B- Eter C- Yağ D-Antifriz

17-Motor ısınınca stop ediyorsa aşağıdakilerden hangisine bakılır?

A- Karbüratöre B- Lastiklerin havasına

C- Vites kutusuna D- Debriyaja

18- Motorun çalışması sarsıntılı ise bunun sebebi aşağıdakilerden hangisidir?

A- Yağ seviyesi düşüktür

B- Yakıt seviyesi düşüktür

C- Akümülatör zayıftır

D- Buji kablolarından biri çıkmıştır

19-Forklift operatörlerinin hangi belgeye sahip olması gerekir?
A- D sınıfı sürücü belgesi olmasına
B- Ticari taşıt belgesi olmasına
C- Operatörlük belgesine sahip olmasına
D- E sınıfı sürücü belgesi olmasına

20- Motorlar çalışma zamanlarına göre nasıl sınıflandırılır?

A- Bir ve üç zamanlı B- İki ve dört zamanlı

C- Üç ve beş zamanlı D- Bir ve dört zamanlı

21- Aşağıdakilerden hangisi yakıt tasarrufu sağlar? 

A- Ani duruş kalkış

B- Devamlı düşük vites ile gitmek

C- Ani duruş ve kalkışlardan kaçınmak

D- Devamlı büyük vites ile gitmek

22- Motor yağının kontrolü yapılırken yağ seviyesi, yağ çubuğunun neresinde olmalıdır?

A- İki çizgi arasında B- Alt çizgide

C- Üst çizgide D- Alt çizgiden aşağıda

23- Motora ilk hareketi veren sistem aşağıdakilerden hangisidir?
A- Yakıt sistemi B- Soğutma sistemi

C- Yağlama sistemi D- Marş sistemi

24- Motorla vites kutusu arasında irtibatı keserek vites değiştirme imkânı sağlayan aktarma organı aşağıdakilerden hangisidir?

A- Konjektör                             B- Şaft

C- Debriyaj (kavramA-         D- Aks

25- Aracın lastikleri ne zaman kontrol edilir?

A- Araca binileceği zaman B- Ayda bir

C- Altı ayda bir D- Haftada bir

26- Isı hararet göstergesinin görevi aşağıdakilerden hangisidir?

A- Alternatör ısısını gösterir B- Distribütör ısısını gösterir

C- Karbüratör ısısını gösterir D- Motorun ısısını gösterir

27- Araç çalıştıktan sonra motor çalışma sıcaklığına gelmiyorsa aşağıdakilerden hangisi arızalı olabilir?

A- Termostat B- Bujiler C- Karbüratör D- Şaft

28- Motorun hararet yapmasının sebebi aşağıdakilerden hangisidir?

A- Lastiklerin havası fazladır

B- Beyaz bujiler arızalanmıştır

C- Karbüratör arızalanmıştır

D- Otomatik soğutucu fan arızalıdır

29- Marşa basılıp motor çalıştığında aşağıdakilerden hangisinin sönmesi gerekir?

A- El fren lambasının B- Yağ lambasının

C- Sinyal lambasının D- Park lambasının

30- Yağ çubuğunun görevi aşağıdakilerden hangisidir?

A- Karterdeki asit seviyesini gösterir

B- Karterdeki hidrolik seviyesini gösterir

C- Karterdeki antifriz seviyesini gösterir

D- Karterdeki motor yağı seviyesini gösterir

31- Fren yapılınca aracın hızı azalmıyorsa arıza aşağıdakilerden hangisidir?
A- Diferansiyel arızalıdır B- Akslar arızalıdır

C- Şanzıman arızalıdır D- Hidrolik kalmamıştır

32- Araçta egzozdan fazla ses çıkıyorsa sebebi aşağıdakilerden hangisidir?

A- Motor hararet yapmıştır B- Egzoz susturucusu deliktir

C- Motor yağı fazladır D- Hava filtresi deliktir

33- Aracın fazla yakıt yakmasının sebebi aşağıdakilerden hangisidir?

A- Emme manifoldunun tıkalı olması

B- Hava filtresinin tıkalı olması

C- Emme supabının kapalı kalması

D- Egzoz supaplarının kapalı kalması

34- Kirli hava filtresinin temizlenmesi nasıl yapılır?

A- Basınçlı hava ile temizlenir

B- Sodalı su ile temizlenir

C- Ilık su ile temizlenir

D- Soğuk su ile temizlenir

35. Kullanma kılavuzuna göre, belli km. sonunda araçta aşağıdakilerden hangisi değiştirilmelidir?

A- Yağ filtresi B- Direksiyon simidi

C- Camlar D- Dikiz aynaları

36- Ön tekerleklerde düzensiz lastik aşıntısının sebebi aşağıdakilerden hangisidir?
A- Direksiyon boşluğu fazladır B- Amortisörler arızalıdır

C-. Helezon yayları arızalıdır D- Rot ayarı bozuktur

37- Motordaki çalışan parçaların temizliğinin hangi sistem sağlar?

A- Soğutma B- Yakıt C- Yağlama D- Ateşleme

38- Donmayı önlemek için radyatöre ne ilave edilir?

A- Antifriz B- Eter C- Yağ D- Asit

39- Motor ısısının aniden yükselmesinin sebebi aşağıdakilerden hangisidir?

A- Vantilatör kayışı kopmuştur B- Akümülatör arızalıdır

C- Distribütör arızalıdır D- Bujiler arızalıdır

40- Vites değiştirirken ses geliyorsa sebebi aşağıdakilerden hangisidir?

A- Fren pedalına tam basılmamıştır

B- Gaz pedalına tam basılmamıştır

C- Jikle düğmesi çekilmemiştir

D- Debriyaj pedalına tam basılmamıştır

41- Araç hareket halindeyken ayağın debriyaj (kavramA-pedalının üzerinde devamlı durması halinde aşağıdakilerden hangisi olur?

A- Araç daha hızlı gider

B- Lastikler aşınır

C- Debriyaj (kavramA-balatası aşınır

D- Vites kutusu (şanzıman) aşınır

42- Yoldan dolayı meydana gelen titreşim ve darbeleri üzerine alan parça aşağıdakilerden hangisidir?

A- Amortisör B- Diferansiyel C- Rotlar D- Rotiller

43- Araçta yakıt tasarrufu sağlamak için aşağıdakilerden hangisi yapılır?

A- Aracın hızına göre uygun vitese geçilir

B- Araç, iniş aşağı giderken vitesi boşa alıp kontağı kapatılır

C- Bir an önce yüksek sürate geçebilmek için gaz verilir

D- Gaz pedalına sık sık basılır

44- Araç kullanırken yakıt tasarrufu sağlamak için aşağıdakilerden hangisi yapılmalıdır? 

A- Eskimiş bujiler değiştirilmelidir

B- Yağ seviyesi kontrol edilmelidir

C- Lastiklerin hava basıncı indirilmelidir

D- Zamanında benzin alınmalıdır

45- Hava filtresinin tıkalı olması motorun çalışmasını nasıl etkiler?

A- Az yakıt yakar B- Fazla yakıt yakar

C- Fazla yağ yakar D- Az yağ yakar

46- Motor çalışırken yağ göstergesinde herhangi bir anormallik görüldüğünde aşağıdakilerden hangisi yapılır?

A- Motor devri yükseltilir B- Motor devri düşürülür

C- Motor hemen durdurulur D- Motor rölantide çalıştırılır

47- Aracın lastikleri üzerinde bulunan rakamlar aşağıdakilerden hangisini belirtir?

A- Lastiğin ısısını B- Lastiğin havasını

C- Lastiğin ebatlarını D- Lastiğin yoğunluğunu

48- Motordaki yağın görevi aşağıdakilerden hangisidir?
A- Sürtünmeden dolayı oluşan aşınmayı önlemek

B- Motorun erken ısınmasını sağlamak

C- Motorda yakıt tasarrufu sağlamak

D- Motorda düzgün ateşlemeyi sağlamak

49- Motorun çalışması sarsıntılı ise bunun sebebi aşağıdakilerden hangisidir?
A- Yağ seviyesi düşüktür B- Yakıt seviyesi düşüktür
C- Akümülatör zayıftır D- Buji kablolarından biri çıkmıştır

50- Araçta motor yağı kontrolü hangi bakımda yapılır? 

A- Günlük B- Haftalık C- Aylık D- Yıllık

51- Motordaki aşınmaları hangi sistem önler?

A- Soğutma B- Yağlama C- Marş D- Şarj
52- Aşağıdakilerden hangisi forklift tipi iş makinesinin tanımıdır?

A- Her çeşit malzemenin yükleme,boşaltma işini yapan makinedir

B- Yalnız yükleme işini yapan makinedir

C- Yalnız boşaltma işini yapan makinedir

D- Yalnız kazı işini yapan makinedir

53-Vinç operatörlerinin hangi belgeye sahip olması gerekir?
A- E sınıfı sürücü belgesi olmasına

B- Ticari taşıt belgesi olmasına
C- Operatörlük belgesine sahip olmasına

D- Hiçbiri

 
54- Aşağıdakilerden hangi sürücü belgesi ile iş makinesi kullanılır?
A- B Sınıfı B- C Sınıfı C- G Sınıfı D- D Sınıfı

 
55. Vites değiştirirken aşağıdaki hareketlerden hangisi yapılır?

A- Gaz pedalına basılır B- El freni çekilir

C- Debriyaj (kavramA-pedalına basılır D- Frene basılır

 
56- Kışın çalıştırılmayan iş makinesine uygulanacak olan önemli bakım hangisidir?

A- Soğutma sistemindeki sular boşaltılır veya antifriz konulur

B- Motor yağı boşaltılır

C- Dişli yağları boşaltılır

D- Motor araç üzerinden sökülür

 
57-Yakıttan elde ettiği ısı enerjisini mekanik enerjiye çeviren aşağıdakilerden hangisidir?

A- Dinamo B- Vites kutusu C- Diferansiyel D- Motor

 
58-Motorlar soğutma sistemine göre nasıl sınıflandırılır?

A- Su ve hava soğutmalı B- Su ve yağ soğutmalı

C- Su ve benzin soğutmalı D- Su ve motorin soğutmalı

 
59-Motordaki yağın görevi aşağıdakilerden hangisidir?

A- Ateşleme sistemine yardımcı olmak

B- Motorun soğutulmasına yardımcı olmak

C- Yakıtın yanmasına yardımcı olmak

D- Motorun erken ısınmasını sağlamak

 
60-Motor ilk çalıştırıldığında aşağıdakilerden hangisi yapılır?

A- Tam gaz çalıştırılır

B- Motor rölantide 5 dakika yüklemeden çalıştırılır

C- Motor yükte iken 5 dakika çalıştırılmalıdır

D- Araç hemen harekete geçirilir

 
61-Motor stop edilmeden önce rölantide çalıştırılmasının nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

A- Soğuk motoru ısıtmak için B- Sıcak motoru soğutmak için

C- Yakıt tasarrufu yapmak için D- Araç yükünü boşaltmak için

 
62-Radyatör petekleri tıkalıysa aşağıdakilerden hangisi meydana gelir?

A- Motor soğuk çalışır B- Motor geç ısınır

C- Motor aşırı ısınır D- Radyatör su eksiltir

 
63-Forklift tipi araçta direksiyon boşluğu ne kadar olmalıdır?

A- Boşluk olmamalıdır B- 10 ile 20 mm arasında

C- 20 ile 40 mm arasında D- 40 ile 50 mm arasında

 
64-Aracın fazla yakıt yakmasının sebebi aşağıdakilerden hangisidir?

A- Emme mani foldu tıkalı olması

B- Hava filtresini tıkalı olması

C- Yakıt filtresi tıkalı olması

D- Yakıt deposunun çok doldurulması

 
65-Aşağıdakilerden hangisi yakıt tasarrufu sağlar?

A- Ani duruş kalkış yapmak

B- Devamlı büyük vitesle gitmek

C- Devamlı küçük vitesle gitmek

D- Ani duruş kalkışlardan kaçınmak

 
66-Araç üzerinde kısa devreden doğacak yangın durumunda nasıl davranılır?

A- Marş motorunun kablosu çıkarılır

B- Alternatörün kablosu çıkarılır

C- Bataryanın kutup başı bağlantısı çıkarılır

D- Endüksiyon bobini kablosu çıkarılır

 
67-Akümülatörün bakımında aşağıdakilerden hangisi yapılmalıdır?

A- Akümülatörün tamamı saf su ile doldurulur

B- Akümülatörün plakaları temizlenir

C- Plakaların 1 cm üzerine kadar saf su konulmalıdır

D- Plakaların 1 cm altına kadar saf su konulmalıdır

 
68-Dizel motorlu aracı çalıştıramıyorsanız muhtemel arıza aşağıdakilerden hangisidir?

A-Karbüratör tıkanmıştır B- Bujiler ateşleme yapmıyordur

C-Yakıt sistemi hava yapmıştır D- Soğutma sistemi hava yapmıştır

 
69-Dizel motorun egzoz dumanı siyah çıkıyor ise neye bakılır?

A- Yağ filtresine B- Hava filtresine

C- Yağ pompasına D- Su pompasına

70-Şanzıman yağı seviyesi kontrol edilirken aşağıdakilerden hangisi yapılmalıdır?

A- Vites kolu nötral pozisyonuna getirilir ve motor nötral konumda çalıştırılır

B- Vites kolu nötral pozisyona getirilir ve motor nötral konumda iken stop edilir

C- Şanzıman yağı boşaltılır

D- Motor tam devirde çalıştırılır

 
71- Marş yapıldığında motor çalışmıyorsa aşağıdakilerden hangisi yapılmalıdır?

A- Marş motoru değiştirilmelidir

B- Akümülatör değiştirilmelidir

C- Marş motorunu ısıtmak için 30 saniye beklenmelidir

D- Marş motorunu soğutmak için 30 saniyeden fazla beklenmelidir

 
72- Akümülatörün eksi ve artı kutupları arasındaki fark nedir?

A- Eksi kutup artıya göre bakılır

B- Eksi kutup bakır artı kutup kurşundur

C- Artı eksiye göre eksiye göre daha kalındır

D- Artı kutup bakır eksi kutup kurşundur

 
73- Radyatöre konulacak su nasıl olmalıdır?

A-Temiz ve yağlı B- Temiz ve saf su

C- İçilecek temizlikte D- Temiz ve asitli

 
74- Forklift tipi araçlarda motor yağı ne zaman değiştirilmelidir?

A- Ayda bir B- Üç ayda bir

C- Altı ayda bir D- On iki ayda bir

 
75- Motoru rölantide soğutmadan ani stop ettirmek aşağıdakilerden hangisine sebep olur?

A- Motor daha iyi çalışır B- Motorun ömrü uzun olur

C- Motorun ömrü kısa olur D- Akümülatör boşalır

 
76-Vantilatör kayışına parmakla basıldığında ne kadar esnemelidir?

A-1,5 cm B- 3 cm C- 4,5 cm D- 6 cm

 
77-Motorda dört zaman oluşum sırası aşağıdakilerden hangisidir?

A- Emme-Ateşleme-Egzoz-Sıkıştırma

B- Emme-Egzoz-Ateşleme-Sıkıştırma

C- Egzoz-Emme-Sıkıştırma-Ateşleme

D- Emme-Sıkıştırma-Ateşleme-Egzoz

 
78- Hava filtresinin tıkanmasını önlemek için ne yapılır?

A- Sodalı su ile temizlenir

B- Basınçlı hava ile temizlenir

C- Ilık su ile temizlenir

D- Soğuk su ile temizlenir

 
79- Motorun çok sıcak olarak çalışması aşağıdakilerden hangisine sebep olur?

A- Motor yağının kalınlaşmasına

B- Motor gücünün artmasının

C- Motorun çekişten düşmesine

D- Motor devrinin artmasına

 
80- Araçta,yakıt ikmali yapılırken aşağıdakilerden hangisi yapılır?

A- Motor tam gazda çalıştırılır

B- Motor yarım gazda çalıştırılır

C- Motor stop edilir

D- Motor rölantide çalıştırılır

 
81- Boğulmuş motoru çalıştırmak için aşağıdakilerden hangisi yapılır?

A- Debriyaj pedalına basılarak marş yapılır

B- Gaz pedalına sonuna kadar basılarak marş yapılır

C- Fren pedalına basılarak marş yapılır

D- El freni çekilerek marş yapılır

 
82- Motor yağı değiştirileceği zaman aşağıdakilerden hangisine dikkat edilmelidir?

A- Motorun soğuk olmasına

B- Motorun rölantide çalışır olmasına

C- Motorun sıcak olmasına

D- Motorun çalışır olmasına

 
83- Motor yağının eksilmesinin sebeplerinden biri aşağıdakilerden hangisidir?

A- Karter contasının yırtılmasına

B- Karbüratör contasının yırtılması

C- Krank mili contasının yırtılması

D- Kam mili contasının yırtılması

85- Motor çok sıcak iken radyatöre soğuk su konulması aşağıdakilerden hangisine sebep olur?

A- Motorun ısısının artmasına

B- Motorun stop etmesine

C- Silindir kapağı ile bloğunun çatlamasına

D-Motorun çekiş gücünün artmasına

86- Motorun hararet yapmasının sebebi aşağıdakilerden hangisidir?

A- Vantilatör kayışı gevşektir B-Motorda termostat yoktur

C- Motorda hava filtresi gevşektir D- Vantilatör kayışı sıkıdır

 
87- Motor çalışırken marş yapılırsa aşağıdakilerden hangisi meydana gelir?

A- Motor daha hızlı döner B-Marş dişlisi zarar görür

C- Motor daha yavaş döner D-Motor daha iyi yağlama yapar

 
88.Akümülatör başka akümülatörle takviye yapılacaksa kutup başları nasıl bağlanır?

A- Artı kutup,artı kutuplA-eksi kutup,eksi kutupla

B- Eksi kutup,artı kutuplA-artı kutup,eksi kutupla

C- Artı kutup şasi ile

D- Eksi kutup şasi ile

 
89-Marşa basıldığında “TIK” diye ses gelip marş motoru çalışmıyorsa sebebi aşağıdakilerden hangisidir?

A- Aracın el freni çekiktir

B- Debriyaj arızalıdır

C- Yakıt içerisinde toz pislik vardır

D- Akümülatör kutup başları gevşemiştir

90-Motor çalışırken,ayağınızı gaz pedalından çekince aracın far ışıkları zayıflıyorsa sebebi aşağıdakilerden hangisidir?

A- Distribütör arızalıdır B- Far ampulleri yanmıştır

C- Akümülatör zayıflamıştır D-Yağlama yağı azalmıştır

 
91-Aracın durdurulup kontağın kapatılmasını gerektiren durum aşağıdakilerden hangisidir?

A-Yağ lambası söndüğü zaman

B- Kısa huzme far lambası yandığı zaman

C- Uzun huzme far lambası yandığı zaman

D- Şarj lambası yandığı zaman

 
92-Aracın lastiklerinin havası normalden az olursa aşağıdakilerde hangisi meydana gelir?

A- Araçta titreme olur B- Krank mili bozulur

C- Araçta frenleme az olur D- Aracın enerji kaybı fazla olur

 
93-Kışın akümülatörün donmaması için aşağıdakilerden hangisi yapılır?

A- Akümülatörün içerisine saf su konur

B- Akümülatörün içerisine antifriz konur

C- Akümülatör tam şarj edilir

D- Akümülatör yarım şarj edilir

 
94-Araç üzerinde,kısa devreden doğacak yangın durumunda nasıl davranılır?

A- Distribütörün kablosu çıkarılır

B- Marş motoru kablosu çıkarılır

C- Bataryanın kutup başı çıkarılır

D- Alternatörün kablosu çıkartılır

 
95-Akümülatörün iki kutup başı üzerine birden dokunacak şekilde bir madeni parça konulursa, aşağıdakilerden hangisi meydana gelir?

A- Akümülatörün kısa devre olur,patlar

B- Akümülatör daha iyi şarj eder

C- Akümülatörün ömrü artar

D- Akümülatör şarj etmez

 
96-Yeni bir araçta rodaj zamanı doluncaya kadar aşağıdakilerden hangisinin yapılması doğrudur?

A- Ani duruş ve kalkış yapılır

B- Motor tam güçle çalıştırılır

C- Araçta devamlı aynı vitesle gidilir

D- Ani duruş ve kalkış yapılmaz

 
97-Araçlarda kullanılan motorlar aşağıdakilerden hangisidir?

A- Dıştan yanmalı B- İçten yanmalı

C- İçten ve dıştan yanmalı D- Alttan yanmalı

 
98-Motor yağı değiştirileceği zaman aşağıdakilerden hangisine dikkat edilmelidir?

A- Motorun soğuk olmasına

B- Motorun rölantide çalışmasına

C- Motorun sıcak olmasına

D- Motorun çalışır olmasına

 
99- Motorun yağlama yağı seviyesi normalin çok altında iken motor çalıştırılacak olursa aşağıdakilerden hangisi olur?

A- Motor ısınır,yanar B- Motor suyuna yağ karışır

C- Motor çok soğur D- Motor yakıtına yağ karışır

 
100-Motor bloğundaki su kanallarında çok miktarda paslanma ve kireçlenme olmuşa aşağıdakilerden hangisi meydana gelir?

A- Motor yağ yakar B- Motor çalışmaz

C- Motor zengin karışımla çalışır D- Motor fazla ısınır

101-Vantilatör kayışı çok sıkı ise aşağıdaki arızalardan hangisi meydana gelir?

A- Motor hararet yapar B- Motor yağ yakar

C- Araç daha hızla gider D- Alternatör yatakları bozulur

102-Dizel motorlarda yakıt sisteminin hava yapmasının sebeplerinden biri aşağıdakilerden hangisidir?

A- Hava filtresinin tıkalı olması

B- Yağ filtresinin tıkalı olması

C- Yakıt deposundaki yakıtın tamamen bitmesi

D- Yakıt filtresinin tıkalı olması

 
103-Dizel motorlarda egzoz dumanı çok siyah çıkıyor ise neye bakılır?

A- Yağ filtresine B- Hava filtresine

C- Yağ pompasına D- Su pompasına

104-Akümülatörün kendiliğinden boşalması (deşarj olması)nın sebebi aşağıdakilerden hangisidir?

A- Akümülatörün üst kısmında pislikler birikmiştir

B- Akümülatörün kutup başları gevşektir

C- Akümülatörün kutup başları oksitlidir

D- Akümülatörün kutup başları sıkıdır

 
105-Akümülatörün iki kutup başı üzerine birden dokunacak şekilde bir madeni parça konulursa aşağıdakilerden hangisi meydana gelir?

A- Akümülatör kısa devre olur,patlar

B- Akümülatör daha iyi şarj eder

C- Akümülatörün ömrü artar

D- Akümülatör şarj etmez

 
106-Motor çalışırken yağ göstergesinde herhangi bir anormallik görüldüğünde aşağıdakilerden hangisi yapılır?

A- Motor devri yükseltilir B- Motor devri düşürülür

C- Motor rölantide çalıştırılır D- Motor hemen durdurulur

 
107-Dizel motorlu aracı çalıştıramıyorsanız muhtemel arıza aşağıdakilerden hangisidir?

A- Karbüratör tıkanmıştır

B- Bujiler ateşleme yapmıyordur

C- Yakıt sistemi hava yapmıştır

D- Soğutma sistemi hava yapmıştır

108- Araç üzerinde,kısa devreden doğacak yangın durumunda nasıl davranılır?

A- Distribütör kablosu çıkarılır

B- Marş motoru kablosu çıkarılır

C- Bataryanın kutup başı çıkarılır

D- Alternatörün kablosu çıkarılır

 
109-Vantilatör kayışına parmakla basıldığında ne kadar esnemelidir?

A- 1,5 cm B- 3 cm C- 4,5 cm D- 6 cm

 
110-Şanzıman yağı hararet gösterge ışığı yandığı zaman ne yapılır?

A- Araç durdurulur,motor yağı kontrol edilir

B- Araç durdurulur su kontrol edilir

C- Motor tam gazla çalıştırılır

D- Araç durdurulur şanzıman yağı kontrol edilir

 
111-Şanzıman yağı basıncı düştüğünde aşağıdakilerden hangisi meydana gelir?

A- Motor hararet yapar

B- Şanzıman basınç uyarı göstergesi söner

C- Motor stop eder

D- Şanzıman basınç uyarı göstergesi yanar

 
112-Soğutma sistemindeki su azalıyorsa sebebi aşağıdakilerden hangisidir?

A-Vantilatör kayışı sıkıdır

B-Hararet ısı göstergesi arızalıdır

C-Termostat arızalıdır

D-Silindir kapak contasında çatlak vardır

 
113-Aracın fazla yakıt yakmasının sebebi aşağıdakilerden hangisidir?

A-Egzoz supaplarının kapalı kalması

B-Emme manifoldunun tıkalı olması

C-Emme supabının kapalı kalması

D-Hava filtresinin tıkalı kalması

 
114-Hava filtresinin görevi aşağıdakilerden hangisidir?

A- Karbüratöre giden hava miktarını düzenler

B- Karbüratöre giren yağı temizler

C- Karbüratöre giren yakıtı düzenler

D- Motora giren havayı temizler

 
115-Dizel bir motorda yanma nasıl sağlanır?

A-Sıkıştırılmış yakıt,hava karışımının buji ile ateşlemesiyle

B-Sıkıştırılmış yakıt hava karışımının enjektör ile ateşlemesiyle

C-Sıkıştırılmış hava üzerine enjektörden motorin püskürtülmesi

D- Sıkıştırılmış hava üzerine silindirden motorin püskürtülmesi

116-Araçta motor yağı kontrol edilirken aşağıdakilerden hangisi yapılır?

A-Kontak anahtarını kapatılmadan,motor çalışır durumda kontrol edilir

B-Kontak anahtarı kapatılır,yağın kartele inmesi için 4-5 dakika beklenir ve kontrol edilir

C-Motor yüksek hızda çalışırken kontrol edilir

D-Motor rölantide çalışırken kontrol edilir

 
117- İş makinesi operatörü olmak isteyen kişilerde hangi özelliklere sahip olması gereklidir.?
A- Operatörlük sertifikasına sahip olan,
B- Göz, el ve ayakları sağlam ve bunları eşgüdümle kullanabilen,

C- Mekanik yeteneği gelişmiş olan,
D- Hepsi 

 
118-İş makinesinin lastikleri ne zaman kontrol edilir?
A- Hafta bir B- On beş günde bir

C- Ayda bir D- İş makinesine binileceği zaman

 
119- İşyerinde kaza meydana geldiğinde ilk yapmamız gereken hareket tarzı ne olmalıdır?
A- Yaralıların tedavisi yapılır

B- Yaralılar olay yerinden taşınır
C- İş yeri sahibine haber verilir

D- 112 Hızır Acil aranır

 
120- Kullanma kılavuzuna göre, belli kilometrelerde aşağıdakilerden hangisi değiştirilmelidir?
A-Direksiyon simidi B-Yağ filtresi

C-Dikiz aynaları D-Radyatör

 
121-Radyatöre konulacak su nasıl olmalıdır?

A-Yağlı B-Temiz ve saf su

C-İçilecek temizlikte D-Asitli su

 
122-Fren yağı azalmış ise ne ile tamamlanır?

A- Motor yağı B- Dişli yağı

C- Fren hidrolik yağı D- Gres yağı

 
123-Motordaki aşınmaları hangi sistem önler?

A- Soğutma B- Yağlama C- Ateşleme D-Yakıt

 
124-Aşağıdakilerden hangisi yakıt sisteminin bir parçasıdır?

A- Buji B- Platin C-Yakıt pompası D-Yağ filtresi

 
125-Yangın söndürme tüpü iş makinesinin neresinde bulundurulur?
A-Sürücünün hemen yanında B-Torpido gözünde

C-Arkada D-Bagajda

 
126-Motorda dört zaman oluşum sırasına göre aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

A- Emme-Sıkıştırma-Ateşleme-Egzoz

B- Emme-Egzoz-Ateşleme-Sıkıştırma

C- Egzoz-Emme-Sıkıştırma-Ateşleme

D- Emme-Ateşleme-Egzoz-Sıkıştırma

 
127-İş makinesi operatörlerinin hangi belgeye sahip olması gerekir?
A- E sınıfı sürücü belgesi olmasına

B- Ticari taşıt belgesi olmasına
C- Operatörlük belgesine sahip olmasına

D- Src belgesi olmasına

 
127-İş makinesi ile trafiğe çıkan operatörlerin hangi tür ehliyete sahip olması gerekir?
A- B sınıfı ehliyet B- D sınıfı ehliyet

C- E sınıfı ehliyet D- G sınıfı ehliyet

 
128- İş makinesi operatörlük belgesi almanın şartları nelerdir?
A- Sağlıklı olması B- Sabıkasının olmaması

C- 18 yaşını doldurmuş olması D- Hepsi

129- Araç çalıştıktan sonra motor çalışma sıcaklığına gelmiyorsa aşağıdakilerden hangisi arızalı olabilir?

A- Makaslar B- Karbüratör C- Termostat D- Şaft

 
130- Yakıttan elde ettiği ısı enerjisini mekanik enerjiye çeviren aşağıdakilerden hangisidir?

A-Amortisör B-Aks C-Pistonlar D-Motor

 
131-Aşağıdakilerden parçalardan hangisi fren sisteminin bir parçasıdır?
A- Kampana B- Volan C- Şaft D- Aks

 
132-Motorlu araçlarda hangi tür fren bulunur?
A- Debriyaj freni B- Ayak ve el freni

C- Vites kutusu freni D- Krank mili freni

133- Yoldan dolayı meydana gelen titreşim ve darbeleri üzerine alan parça aşağıdakilerden hangisidir?

A- Şarj B- Marş C- Amortisör D- Rotiller

 
134-Araç üzerinde,kısa devreden doğacak yangın durumunda nasıl davranılır?

A- Distribütörün kablosu çıkarılır

B- Marş motoru kablosu çıkarılır

C- Akünün kutup başları çıkarılır

D- Alternatörün kablosu çıkartılır

 
135- Araçları da Hava filtresinin tıkanmasını önlemek için ne yapılır?

A- Basınçlı hava ile temizlenir

B- Sodalı su ile temizlenir

C- Basınçlı su ile temizlenir

D- Soğuk su ile temizlenir

 
136-Vantilatör kayışına parmakla basıldığında kaç cm. esnemelidir?

A- 1,5 cm B- 4 cm C- 6 cm D- 9 cm

 
137-Yakıttan elde ettiği ısı enerjisini mekanik enerjiye çeviren aşağıdakilerden hangisidir?

A-Dinamo B-Jikle C-Diferansiyel D-Motor

 
138-İş makinesinde motorun donmasını önlemek için radyatöre ne ilave edilmelidir?

A- Antifriz B- Eter C-Yağ D- Asit

 
139-Araçta soğutma su seviyesi hangi bakımlarda kontrol edilir?
A- Günlük B- Haftalık C- Altı aylık D-Yıllık

 
140-Araçta yağlama sistemi hangi bakımlarda kontrol edilir?
A- Günlük B- Haftalık C- Altı aylık D-Yıllık

 
141-Hararet nedeniyle su seviyesi eksilmiş motora konulacak su nasıl olmalıdır?

A- Soğuk B-Ilık C-Asitli D-Alkollü

 
142-Aracın lastikleri ne zaman kontrol edilmelidir?
A- Araca binileceği zaman  B- On beş günde bir

C- Ayda bir D- Hafta bir

 
143-Araçlarda vantilatör kayışına parmakla basıldığında ne kadar esnemelidir?

A- 6 cm B- 3 cm C- 1,5 cm D- 4 cm

 
144-İş makinesi çalışmayıp takviye yapacağımız zaman nasıl bağlarız?
A- Seri bağlanır

B- Rast gele bağlanır
C- Çapraz bağlarız

D- Artı Artı ile Eksi Eksi ile Paralel bağlanır
145- Aracın kilometre saati hiçbir değer göstermiyorsa sebebi aşağıdakilerden hangisidir? 
A- Teli kopmuştur B- Yağı azalmıştır

C- Yağı fazladır D- Araç yavaş gidiyordur

146- Aşağıdakilerden hangisi motorun parçalarındandır?

A- Krank Mili B- Diferansiyel C- Şanzıman D- Balata

 
147-Aşağıdakilerden hangisi yakıt sisteminin bir parçasıdır?

A-Radyatör B-Platin C-Yağ filtresi D-Yakıt pompası

148-Aracın fazla yakıt yakmasının sebebi aşağıdakilerden hangisidir?

A-Emme mani foldu tıkalı olması

B-Ani duruş kalkış yapmak

C-Radyatörün tıkalı olması

D-Yakıt deposunun çok doldurulması

 
149- Araçlarda kışın donmayı önlemek amacı ile radyatöre ne ilave edilir?

A- Hidrolik yağı eklenir B- Yağ eklenir

C- Antifriz eklenir D- Eter eklenir

 
150- Aşağıdakilerden hangisi motorun parçalarından birisidir?

A- Silindir bloğu B- Diferansiyel

C- Egzoz manifoldu D- Balata

 
151- İçten yanmalı motorlarda aşağıdakilerden hangisi kullanılmaz?

A- Benzin B- Motorin C- LPG D- Alkol

 
152- Aşağıdakilerden hangisi motorun hararet yapmasının sebeplerinden biri değildir?

A- Radyatör suyunun az olması

B- Radyatör peteklerinin açık olması

C- Vantilatör kayışının gevşek olması

D- Radyatör peteklerinin tıkalı olması

 
153- Normal yöntemlerle çalıştıramadığımız bir aracı iterek çalıştırmak hangi parçalara zarar verir?

A- Debriyaj balatası ve şanzımana

B- Radyatöre ve su pompasına

C- Aracın lastiklerine

D- Karbüratör ve emme manifolduna

 
154- Fren sisteminde hangi ayar yapılır?

A- Hidrolik ayarı B- Fren Ayarı

C- Şaft ayarı D- Kardan mili ayarı

 
155- Katalitik konvertör bulunan araçlarda aşağıdaki yakıtlardan hangisi kullanılır?

A- Normal benzin B- LPG

C- Kurşunsuz benzin D- Süper benzin

 
156- Sıkıştırma zamanında, dört zamanlı dizel motorun, benzin motorundan farkı aşağıdakilerden hangisidir?

A- Sıkıştırma oranı daha düşüktür

B- Sıkıştırma oranı aynıdır

C- Ateşleme voltajı yüksektir

D- Sıkıştırma oranı daha yüksektir

 
157- Motordaki yağı basınçlı olarak motor parçalarına gönderen parça aşağıdakilerden hangisidir?

A- Su pompası B- Distribütör

C- Radyatör D- Yağ pompası

 
158- Aşağıdakilerden hangisi araçla römork bağlantısına sürülür?

A- Hidrolik yağı B- Antifriz C- Gres yağı D- Benzin

 
159- Aracın hangi sistemindeki kaçak, akümülatörün kendiliğinden boşalmasına neden olur?

A- Soğutma Sistemi B- Elektrik Sistemi

C- Yağlama Sistemi D- Yakıt sistemi

 
160- Hangisi yakıtın temizlenmesini sağlar?

A- Enjektör B- Enjeksiyon pompası

C- Yakıt filtresi D- Besleme pompası

 
161- Dizel motorlarda yakıt filtresi değiştirilince aşağıdakilerden hangisi yapılır?

A- Yakıt sisteminin havası alınır

B- Karbüratör ayarı yapılır

C- Hava filtresi değiştirilir

D- Depoya yakıt konulur

 
162- Dizel bir motorda yanma nasıl sağlanır?

A- Sıkıştırılmış yakıt-hava karışımının buji ile ateşlenmesiyle

B- Sıkıştırılmış yakıt-hava karışımının enjektör ile ateşlenmesiyle

C- Sıkıştırılmış hava üzerine enjektörden motorin püskürtülmesiyle

D- Sıkıştırılmış havanın buji ile ateşlenmesiyle

 
163- Dizel motorların yakıt sisteminde, günlük yapılacak işlem aşağıdakilerden hangisidir?

A- Yağ deposunun suyunun alınması

B- Yakıt deposunun suyunun alınması

C- Karbüratörün temizlenmesi

D- Yağ filtresinin temizlenmesi

 
164- Dizel motorlarda yanma aşağıdaki parçalardan hangisi ile temizlenir?

A- Enjektör ile B- Endüksiyon bobini ile

C- Karbüratör ile D-Buji ile

 
165- Dizel motorlarda silindirlere ne doldurulur?

A- Motorin-hava karışımı B- Benzin-hava karışımı

C- Sadece hava D- Yağ

 
166- Enjeksiyon pompasına basınçlı şekilde mazotu gönderen parça aşağıdakilerden hangisidir?

A- Besleme pompası B- Enjektör

C- Endüksiyon bobini D- Kondansatör

 
167- Enjektörlere sırası ile basınçlı mazot gönderen parça aşağıdakilerden hangisidir?

A- Besleme pompası B- Enjeksiyon pompası

C- Hava filtresi D- Mazot filtresi

 
168- Silindir içerisinde sıkıştırılmış havanın üzerine mazot püskürten parça aşağıdakilerden hangisidir?

A- Enjektör B- Buji

C- Enjeksiyon pompası D- Besleme pompası

 
169- Dizel motorlu aracı çalıştıramıyorsanız muhtemel arıza aşağıdakilerden hangisidir?

A- Karbüratörü tıkanmıştır

B- Buji ateşleme yapmıyordur

C- Yakıt sistemi hava yapmıştır

D- Soğutma sistemi hava yapmıştır

 
170- Dizel motorlarda yakıt sistemi hava yapmış ise aşağıdaki durumlardan hangisi görülür?

A- Motor hararet yapar B- Motor hızlı çalışır

C- Motor normal çalışır D- Motor çalışmaz

 
171- Dizel motorlarda egzoz dumanı çok siyah çıkıyor ise neye bakılır?

A- Yakıt pompasına B- Yağ filtresine

C- Yağ seviyesine D- Su seviyesine

 
172- Dizel motorlarda yakıt sisteminin hava yapmasının sebebi aşağıdakilerden hangisidir?

A- Hava filtresinin temizlenmesi

B- Yakıt filtresinin temizlenmesi

C- Yakıt filtresinin tıkalı olması

D- Hava filtresinin hava alması

 
173- Dizel motorda egzoz dumanı çok siyah çıkıyor ise neye bakılır?

A- Yağ filtresine B- Hava filtresine

C- Yağ pompasına D- Su pompasına

 
174- Dizel motoru soğuk havalarda kolay çalıştırabilmek için aşağıdakilerden hangisi kullanılır?

A- Antifriz B- Termostat

C- Kızdırma bujileri D- Hava filtresi

 
175- Dizel motorlarda marş yapıldığında marş motoru dönüyor, motor çalışmıyorsa sebebi nedir?

A- Soğutma suyu eksiktir B- Soğutma suyu fazladır

C- Yağlama yağı eksiktir D- Yakıt filtresi tıkalıdır

 
176- Aracın kilometre saati hiçbir değer göstermiyorsa sebebi aşağıdakilerden hangisidir?

A-Yağı azalmıştır B-Yağı fazladır

C- Araç çok yavaş gidiyordur D- Teli kopmuştur

 
177- Motorun hareketini tekerleklere ileten elemanlardan birisi aşağıdakiler-den hangisidir?

A- Diferansiyel B- Amortisör C- Rot D- Yaylar

 
178- Aşağıdakilerden hangisi aydınlatma sistemini bir parçasıdır?

A- Vantilatör B- Sigortalar C- Bujiler D- Alternatör

 
179- İçten yanmalı motorlarda aşağıdaki yakıtlardan hangisi kullanılır?

A- Kömür – Mazot B- Alkol - Benzin

C- Alkol – Gazyağı D- Benzin – Motorin – LPG

 
180- Araçta yakıt ikmali yapılırken aşağıdakilerden hangisi yapılır?

A- Motor tam gazda çalıştırılır

B- Motor yarım gazda çalıştırılır

C- Motor stop edilir

D- Motor rölantide çalıştırılır

 
181- Hava filtresinin tıkanmasını önlemek için ne yapılır?

A- Sodalı su ile temizlenir B- Basınçlı hava ile temizlenir

C- Ilık su ile temizlenir D- Soğuk su ile temizlenir

 
182- Motorun çalışması sarsıntılı ise, bunun sebebi aşağıdakilerden hangisidir?

A- Yağ seviyesi düşüktür B- Yakıt seviyesi düşüktür

C- Akümülatör zayıftır D- Buji kablolarından biri çıkmıştır

 
183- Aşağıdakilerden hangisi ateşleme sisteminin bir parçasıdır?

A- Radyatör B- Vantilatör

C- Endüksiyon bobini D- Vantilatör kayışı

 
184- Enjektörden püskürtülerek ateşleme yapılan motorlarda hangi yakıt kullanılır?

A- Benzin B- Motorin

C- Alkol D- Gaz yağı

 
185- Donmayı önlemek için radyatöre ne ilave edilir?

A- Asit B- Eter C- Yağ D- Antifriz

 
186- Motorda çalışan parçaların temizliğini hangi sistem yapar?

A- Ateşleme B- Yakıt C- Yağlama D- Soğutma

 
187- Motorda termostat nerede bulunur?

A- Su pompası içerisinde B- Radyatör içerisinde

C- Radyatörün altında D- Silindir kapağı çıkışında

 
188- Çok sıcak radyatörün kapağı nasıl açılır?

A- Radyatörün hava basıncı alındıktan sonra kapak açılır

B- Radyatörün kapağı hızla açılır

C- Radyatör kapağı hava basıncı alınmadan açılır

D- Radyatör kapağı motor yüksek devirde çalışırken açılır

 
189- Motor çok sıcak ise radyatöre konulacak su nasıl olmalıdır?

A- Soğuk ve kireçsiz B- Soğuk ve temiz

C- Ilık ve kireçsiz D- Sıcak ve temiz

 
190- Araçta ampuller sıkça patlıyorsa sebebi aşağıdakilerden hangisidir?

A- Kondansatörün (Meksefe) arızalı olması

B- Karbüratörün arızalı olması

C- Bujilerin arızalı olması

D- Konjektörün (regülatör) arızalı olması

 
191- Motor çalıştığı halde şarj (ikaz) lambası yanıyorsa sebebi aşağıdaki-lerden hangisidir?

A- Vantilatör kayışı gevşektir

B- Marş motoru arızalıdır

C- Akümülatörün suyu fazladır

D- Endüksiyon bobini arızalıdır

 
192- Aracın aküsünde su kaybının fazla olmasının sebebi aşağıdakilerden hangisidir?

A- Konjektör (regülatör) arızalı olması

B- Kondansatörün (meksefe) arızalı olması

C- Karbüratörün arızalı olması

D- Bujilerin arızalı olması

 
193- Aracın devri arttıkça dinamodan çıkan akım ve voltajı ayarlayıp alıcılara ve aküye gönderen parça aşağıdakilerden hangisidir?

A- Konjektör (Regülatör) B- Distribütör

C- Endüksiyon Bobini D- Kondansatör (Meksefe)

 
194- Bir araç için gerekli olan sürekli elektrik enerjisini aşağıdakilerden hangisi sağlar?

A- Marş sistemi B- Ateşleme sistemi

C- Soğutma sistemi D- Şarj sistemi

 
195- Dijital göstergeli tip araçta aşağıdakilerden hangisi yapılmaz?

A- Akü takviyesi B- Yağ takviyesi

C- Su takviyesi D- Hidrolik Takviyesi

 
196- Akümülatörün kendiliğinden boşalmasının (deşarj olması) sebebi aşağıdakilerden hangisidir?

A- Akümülatör üst kısmında pislikler birikmiştir

B- Akümülatör kutup başları oksitlidir

C- Akümülatör kutup başları gevşektir

D- Akümülatör kutup başları sıkıdır

 
197- Motor çalışırken şarj lambasının yanmasının sebeplerinden biri aşağıdakilerden hangisidir?

A- Distribütör kablo bağlantılarının gevşek olması

B- Marş motoru kablo bağlantılarının gevşek olması

C- Alternatör kablo bağlantılarının gevşek olması

D- Endüksiyon bobini kablo bağlantılarının gevşek olması

 
198- Akümülatörü şarj eden (Dolduran) parça aşağıdakilerden hangisidir?

A- Marş motoru B- Alternatör

C- Distribütör D- Endüksiyon bobini

199- Alternatörün (şarj dinamosunun) görevi nedir?

A- Isı enerjisini elektrik enerjisine çevirir

B- Mekanik enerjiyi ısı enerjisine çevirir

C- Mekanik enerjiyi elektrik enerjisine çevirir

D- Isı enerjisini mekanik enerjiye çevirir

 
200- Akümülatörün görevi nedir?

A- Motor çalışmazken vites tertibatını çalıştırmak

B- Motor çalışmazken yağlamayı sağlamak

C- Motor çalışmazken ışıklar ve diğer özel alıcıları çalıştırmak

D- Motor çalışmazken su pompasını çalıştırmak

 
201- Yakıtı depodan enjektörle basınçlı olarak ayarlayıp gönderen eleman hangisidir?

A- Su pompası B- Yağ pompası

C- Mazot pompası D- Yakıt depo şamandırası

 
202- Dizel motorlarda yakıt sisteminin hava yapmasının sebeplerinden biri aşağıdakilerden hangisidir?

A- Hava filtresin tıkalı olması

B- Yağ filtresinin tıkalı olması

C- Yakıt deposundaki yakıtın tamamen bitmesi

D- Yakıt filtresinin tıkalı olması

 
203- Dizel motorlarda yakıt sisteminin hava yapmasının sebebi aşağıdakilerden hangisidir?

A- Yakıt borularının sökülmesi

B- Hava filtresinin sökülmesi

C- Yağ filtresinin sökülmesi

D- Hidrolik filtresinin sökülmesi

 
204- Dizel motorun soğuk havalarda geç çalışmasının sebebi aşağıdakilerden hangisidir?

A- Enjeksiyon basıncı yüksektir

B- Besleme pompası fazla yakıt gösteriyor

C- Sıcaklık (hararet) müşürü arızalıdır

D- Isıtma bujisi arızalıdır

 
205- Dizel motorlarında basınçlı yakıtı sağlayan yakıt sistemi aşağıdakilerden hangisidir?

A-Yakıt enjeksiyon (Mazot) pompasıdır

B- Besleme pompasıdır

C- Benzin pompasıdır

D- Yağ pompasıdır

 
206- Dizel motorlarda egzoz dumanı çok siyah çıkıyorsa sebebi nedir?

A- Yakıt pompası arızalıdır

B- Yağ filtresi kirlidir

C- Yağ seviyesi düşüktür

D- Su seviyesi düşüktür

 
207- Dizel motorlarda ısıtma bujileri motorun neresindedir?

A- Egzoz manifoldunda B- Susturucuda

C- Karterde D- Silindir kapağında

 
208- Dizel motorlarda hangi yakıt kullanılır?

A- Benzin B- Motorin C- Alkol D- Gazyağı

 
209- Aşağıdakilerden hangisi ateşleme sisteminin bir parçasıdır?

A- Dinamo B- Alternatör C- Regülatör D- Distribütör

 
210- Aşağıdakilerden hangisi ateşleme sisteminin bir parçasıdır?

A- Buji B- Konjektör C- Karbüratör D- Marş motoru

 
211- Aşağıdakilerden hangisi ateşleme sisteminin bir parçasıdır?

A- Radyatör B- Vantilatör

C- Endüksiyon bobini D- Vantilatör kayışı

 
212- Aşağıdakilerden hangisi distribütörün bir parçasıdır?

A- Endüksiyon bobini B- Tevzi makarası

C- Sigorta D- Konjektör

213- Aşağıdakilerden hangisi distribütörün bir parçasıdır?

A- Buji B- Konjektör C- Platin D- Enjektör

 
214- Bujilere ateşleme sırasına göre akım dağıtan parça aşağıdakilerden hangisidir?

A- Distribütör B- Karbüratör

C- Konjektör D- Akümülatör

 
215- Platin ile tevzi makarası aşağıdakilerden hangisinin parçasıdır?

A- Karbüratör B- Distribütör

C- Endüksiyon Bobini D- Konjektör

 
216- Ateşleme sisteminde aşağıdaki ayarlardan hangisi yapılır?

A- Eksantrik (Kam) mili ayarı B- Krank mili ayarı

C- Buji ayarı D- Piston pimi ayarı

 
217- Hangisi motora ilk hareketi verir?

A-Marş motoru B-Alternatör

C-Fan motoru D-Kam mili

 
218- Akünün araç üzerinden sökülmesi sırasında, önce hangi kabloyu sökmek gerekir?

A-Marş kablosunu

B-Şarj kablosunu

C-Eksi (-) kutba bağlı olan kabloyu

D-Artı (+) kutba bağlı olan kabloyu

 
219- Benzinli bir motorun ateşleme sistemi şekildeki gibi şematize edilmiştir.

Buna göre, şekildeki soru işareti (?) yerine aşağıdakilerden hangisi yazılmalıdır?
 
 A-Motor B-Karbüratör C-Yakıt filtresi D-Yakıt deposu

 
220- İçten yanmalı motorun tanımı aşağıdakilerden hangisidir?

A-Yakıttan elde ettiği mekanik enerjiyi ısı enerjisine çeviren makinedir.

B-Yakıttan elde ettiği ısı enerjisini mekanik enerjiye çeviren makinedir.

C-Aküden elde ettiği enerjiyi kimyasal enerjiye çeviren makinedir.

D-Aküden elde ediği enerjiyi ısı enerjisine çeviren makinedir.

 
221- Motorlar zamanlarına göre nasıl sınıflandırılırlar?

A-Bir ve üç zamanlı B-Bir ve dört zamanlı

C-İki ve dört zamanlı D-İki ve beş zamanlı

 
222- Dört zamanlı dizel motorlarda, zamanların oluşum sırası aşağıdaki gibidir.

>>EMME ZAMANI >>SIKIŞTIRMA ZAMANI >>ATEŞLEME ZAMANI>>EGSOZ  ZAMANI

Buna göre, hangi zamanda sadece hava, pistonla sıkıştırılır?

A-Emme zamanı B-Sıkıştırma zamanı

C-Ateşleme zamanı D-Egzoz zamanı

 
223- Sıkıştırılmış yakıt ile hava karışımını buji ile ateşleyerek çalışan motor hangisidir?

A-Dizel motoru B-Marş motoru

C-Benzin motoru D-Buhar makinesi

224- Aşağıdakilerden hangisi su ile soğutmalı sistemin parçasıdır?

A-Karter B-Supap C-Amortisör D-Radyatör

 
225- Aşağıdakilerden hangisi karterin görevidir?

A-Soğutma suyunu depolamak

B-Motor yağını depolamak

C-Ateşleme yapmak

D-Motora ilk hareketi vermek

 
226- Aşağıdakilerden hangisi motora girecek havanın temizlenmesinde görev yapar?

A-Hava filtresi B-Jikle devresi

C-Emme manifoldu D-Egzoz manifoldu

 
227- Aşağıdakilerden hangisi benzin-hava karışımını ayarlayan yakıt sisteminin elemanıdır?

A-Distribütör B-Egzoz manifoldu

C-Karbüratör D-Benzin otomatiği

 
228- Aşağıdakilerden hangisi yakıt enjeksiyon sisteminin parçasıdır?

A-Buji B-Karter C-Distribütör D-Enjektör

 
229- Aşağıdakilerden hangisi alternatörün görevidir?

A-Mekanik enerjiyi ısı enerjisine çevirmek

B-Isı enerjisini elektrik enerjisine çevirmek

C-Isı enerjisini mekanik enerjiye çevirmek

D-Mekanik enerjiyi elektrik enerjisine çevirmek

 
230- Motor çalışırken şarj lambası yanıyorsa sebebi aşağıdakilerden hangisidir?

A-Marş motoru arızalıdır. B-Alternatör arızalıdır.

C-Far ampulleri yanmıştır. D-Fan motoru arızalıdır.

 
231- Aşağıdakilerden hangisi debriyaj balatasının sıyrılarak aşınmasına sebep olur?

A-Ani ve sert kalkış yapılması

B-Aracın hızlı kullanılması

C-Aracın yavaş kullanılması

D-Park hâlinde viteste bırakılması

 
232- Aracın sinyal lambalarından biri yanmıyorsa sebebi aşağıdakilerden hangisi olabilir?

A-Endüksiyon bobini arızalıdır. B-Alternatör arızalıdır.

C-Kablo bağlantısı gevşemiştir. D-Konjektör arızalıdır.

 
233- Aşağıdakilerden hangisi rölanti devrinin yüksek olmasına bağlı olarak meydana gelir?

A-Lastiklerin orantısız aşınması

B-Yakıt tüketiminin düşmesi

C-Hava tüketiminin düşmesi

D-Yakıt tüketiminin artması

 
234- Benzinli motorda hava filtresi kirli ise ne olur?

A-Motorun gücü azalır. B-Motorun gücü artar.

C-Motorun verimi artar. D-Motor az yağ yakar.

 
235- Jiklenin görevi aşağıdakilerden hangisidir?

A-Motorun çabuk soğumasını sağlar.

B-Aracın vitese kolay geçmesini sağlar.

C-Sıcak motorun kolay çalışmasını sağlar.

D-Soğuk motorun kolay çalışmasını sağlar.

 
236- Aşağıdakilerden hangisi araçta yakıt tasarrufu sağlamak için yapılır?

A-Yağ filtresinin temizlenmesi

B-Benzin filtresinin temizlenmesi

C-Hava filtresinin temizlenmesi

D-Radyatörün temizlenmesi

 
237- Motor çok sıcak iken radyatöre soğuk su konulması, aşağıdakilerden hangisine sebep olur?

A-Motor sıcaklığının artmasına

B-Motor silindir kapağının çatlamasına

C-Motorun stop etmesine

D-Motorun çekiş gücünün artmasına

 
238- Aşağıdakilerden hangisi motorun hararet yapmasına sebep olur?

A-Lastiklerin havasının fazla olması

B-Bujilerin arızalı olması

C-Karbüratör soğutucusunun arızalı olması

D-Otomatik soğutucu fanın arızalı olması

 
239- Aşağıdakilerden hangisi şarj sisteminin elemanıdır?

A-Alternatör B-Distribütör

C-Platin D-Endüksiyon bobini

 
240- Araçta, kısa farlar kaç metrelik mesafeyi aydınlatmalıdır?

A-50 B-45 C-35 D-25

 
241- Aşağıdakilerden hangisi fren lambalarının yanmamasına sebep olur?

A-Fren hidroliğinin fazla olması

B-Fren sisteminde hava olması

C-Fren müşürünün arızalı olması

D-Fren pedalının zayıf olması

 
242- Volan hareketini hangi parçadan alır?

A-Eksantrik milinden B-Krank milinden

C-Supaplardan D-Yağ pompasından

 
243- Vites değiştirirken aşağıdaki hareketlerden hangisi yapılır?

A-Gaz pedalına basılır. B-El freni çekilir.

C-Debriyaj pedalına basılır. D-Frene basılır.

 
244- Debriyaj teli kopmuş ise ne olur?

A-Araç vitese geçmez. B-Aracın gücü artar.

C-Aracın hızı artar. D-Aracın freni tutmaz.

 
245- Araca bağlanan römorkta aşağıdaki ikaz sistemlerinin hangisi çalışır durumda olmalıdır?

A-Far B-Korna C-Yağ lambası D-Park lambası

 
246- Aşağıdakilerden hangisi fren sisteminin parçasıdır?

A-Kampana B-Volan C-Kavrama D- Aks

 
247- Fren hidroliğinin seviyesi hangi bakımda kontrol edilir?

A-Haftalık B-Günlük C-Aylık D-Altı aylık

 
248- Aşağıdakilerden hangisi ön tekerleklerde düzensiz lastik aşıntısına sebep olur?

A-Rot ayarının bozuk olması

B-Buji ayarının bozuk olması

C-Avans ayarının bozuk olması

D-Rölanti ayarının bozuk olması

 
249- Aşağıdakilerden hangisi süspansiyon sisteminde yer alır?

A-Diferansiyel B-Debriyaj C-Amortisör D- Şaft

 
250- Ön lastiklerden biri yeni, diğeri eski olan araçla fren yapılırsa ne olur?

A-Bir tarafa çeker. B-Freni tutmaz.

C-Fren pedalı sertleşir. D-Arka frenler tutmaz.

 
251- Aracın lastikleri üzerinde bulunan rakamlar lastiğin hangi özelliğini belirtir?

A-Sıcaklığını B-Havasını

C-Ebatlarını D-Yoğunluğunu

252- Aracın kullanma kılavuzuna göre belirli kilometre dolunca aşağıdakilerden hangisinin değişmesi gerekir?

A-Volan dişlisinin B-Triger kayışının

C-Endüksiyon bobininin D-Marş dişlisinin

CEVAP ANAHTARI